Kim jest sługa Boży, najlepiej pokazuje jedno nietypowe prawo z Księgi Wyjścia. W Izraelu niewolnik Hebrajczyk pracował sześć lat, a w siódmym roku wychodził na wolność „bez wykupu” (2Jeśli kupisz niewolnika – Hebrajczyka, sześć lat będzie ci służyć, a w siódmym roku wyjdzie na wolność bez wykupu.Wj 21:2 UBG). Prawo przewidywało jednak, że ktoś nie zechce odejść:
A jeśli niewolnik powie: KochamPrzypis 1Po hebrajsku אָהַב (ahav): kochać. Od tego samego słowa pochodzi tytuł Abrahama, przyjaciela Boga, dosłownie „ten, który mnie kocha”. mojego pana, moją żonę i moich synów, nie wyjdę na wolność; Wtedy jego pan zaprowadzi go do sędziów i przyprowadzi go do drzwi albo do ich słupka; i jego pan szydłem przekłuje mu ucho, i będzie jego niewolnikiem na zawsze.
Wj 21:5-6
Księga Powtórzonego Prawa podaje powód jeszcze prościej. Taki człowiek zostaje, „bo miłuje ciebie i twój dom i ponieważ jest mu u ciebie dobrze” (16Ale jeśli on ci powie: Nie odejdę od ciebie – bo miłuje ciebie i twój dom i ponieważ jest mu u ciebie dobrze;Pwt 15:16 UBG). Przekłute ucho przy drzwiach domu znaczyło, że ten człowiek należy do tego domu, i to z własnego wyboru. Taki jest sługa Boży: mógłby żyć po swojemu, a zostaje przy Panu, bo Go kocha i jest mu u Niego dobrze.
Każdy komuś służy
Słowo „sługa” brzmi dziś jak coś, czego trzeba się wstydzić. Pismo widzi to inaczej. Według Biblii każdy człowiek komuś służy, a pytanie brzmi tylko, komu:
Czyż nie wiecie, że komu oddajecie siebie jako słudzy w posłuszeństwo, komu jesteście posłuszni, tego jesteście sługami: bądź grzechu ku śmierci, bądź posłuszeństwa ku sprawiedliwości?
Rz 6:16
Jezus mówi to samo: „każdy, kto popełnia grzech, jest sługą grzechu”, i od razu dodaje: „Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie prawdziwie wolni” (34Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że każdy, kto popełnia grzech, jest sługą grzechu.35A sługa nie mieszka w domu na wieki, lecz Syn mieszka na wieki.36Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie prawdziwie wolni.J 8:34-36 UBG). Nie da się nikomu nie służyć. Można tylko wybrać, komu. „Nikt nie może dwom panom służyć” (24Nikt nie może dwom panom służyć, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował, albo jednego będzie się trzymał, a drugim pogardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie.Mt 6:24 UBG), a Jozue postawił ludowi sprawę jasno: „wybierzcie sobie dziś, komu będziecie służyć [...]. Lecz ja i mój dom będziemy służyli PANU” (15A jeśli wam się zdaje, że źle jest służyć PANU, wybierzcie sobie dziś, komu będziecie służyć: czy bogom, którym służyli wasi ojcowie po drugiej stronie rzeki, czy bogom Amorytów, w których ziemi mieszkacie. Lecz ja i mój dom będziemy służyli PANU.Joz 24:15 UBG).
Najlepiej widać to w historii wyjścia z Egiptu. Egipcjanie zmuszali Izraelitów do pracy „bez litości” (13I Egipcjanie zmuszali synów Izraela do ciężkiej pracy.14I uprzykrzali im życie uciążliwą pracą przy glinie i przy cegłach, i przy każdej robocie na polu. Do wszelkiej pracy zmuszali ich bez litości.Wj 1:13-14 UBG). Bóg nie wyprowadził ich stamtąd po to, żeby nikomu nie służyli. Mojżesz miał powiedzieć faraonowi: „Wypuść mój lud, aby mi służył na pustyni” (16I powiesz mu: PAN, Bóg Hebrajczyków, posłał mnie do ciebie, mówiąc: Wypuść mój lud, aby mi służył na pustyni, a oto dotąd nie posłuchałeś.Wj 7:16 UBG). W hebrajskim tekście ciężka praca w Egipcie i służba Bogu to słowa z tego samego rdzenia. Zmienił się pan: zamiast faraona był nim teraz Bóg, a u Niego obowiązywały inne zasady. Bóg mówi o Izraelitach: „Oni bowiem są moimi sługami, których wyprowadziłem z ziemi Egiptu. Nie będą sprzedawani jako niewolnicy” (42Oni bowiem są moimi sługami, których wyprowadziłem z ziemi Egiptu. Nie będą sprzedawani jako niewolnicy.Kpł 25:42 UBG). I każe im odpoczywać co siódmy dzień, bo byli kiedyś niewolnikami (15I pamiętaj, że byłeś niewolnikiem w ziemi Egiptu i że PAN, twój Bóg, wyprowadził cię stamtąd potężną ręką i wyciągniętym ramieniem. Dlatego PAN, twój Bóg, nakazał ci obchodzić dzień szabatu.Pwt 5:15 UBG).
Psalm łączy służbę i wolność w jednym wersecie: „O PANIE, jestem twoim sługą; jestem twoim sługą i synem twojej służącej; rozerwałeś moje więzy” (16O PANIE, jestem twoim sługą; jestem twoim sługą i synem twojej służącej; rozerwałeś moje więzy.Ps 116:16 UBG). Apostoł Paweł pisze podobnie o ludziach w Koryncie. Niewolnik, który uwierzył, „jest wyzwoleńcem Pana”, a wolny człowiek „jest niewolnikiem Chrystusa” (22Ten bowiem, kto został powołany w Panu jako niewolnik, jest wyzwoleńcem Pana. Podobnie ten, kto został powołany jako wolny, jest niewolnikiem Chrystusa.1 Kor 7:22 UBG). Służyć Bogu to być wolnym.
Nawrócenie ma więc w Piśmie swoje „od czego” i swoje „do kogo”. Paweł przypomina wierzącym w Tesalonice: „nawróciliście się od bożków do Boga, aby służyć żywemu i prawdziwemu Bogu” (9Ponieważ oni sami opowiadają o nas, jakie było nasze przybycie do was i jak nawróciliście się od bożków do Boga, aby służyć żywemu i prawdziwemu Bogu;1 Tes 1:9 UBG). Sam, kiedy w czasie burzy na morzu mówił o swoim Bogu, ujął to w kilku słowach: Bóg, „do którego należę i któremu służę” (23Tej nocy bowiem stanął przy mnie anioł Boga, do którego należę i któremu służę;Dz 27:23 UBG).
Paweł zastrzega przy tym: „Po ludzku mówię” (19Po ludzku mówię, z powodu słabości waszego ciała. Jak bowiem oddawaliście wasze członki na służbę nieczystości i nieprawości, aby czynić nieprawość, tak teraz oddawajcie wasze członki na służbę sprawiedliwości, abyście byli uświęceni.Rz 6:19 UBG), bo obraz niewolnika ma swoje granice. Wierzący nie służy Bogu w strachu: „nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!” (15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!Rz 8:15 UBG).
Jezus, który przyszedł służyć
Kilkaset lat przed narodzeniem Jezusa prorok Izajasz zapisał słowa Boga o Słudze, który przyjdzie:
Oto mój sługa, którego wspieram, mój wybrany, którego sobie upodobała moja dusza. Dałem mu swojego Ducha, on przyniesie narodom sąd. Nie będzie wołał ani się wywyższał, nie będzie słychać jego głosu na ulicy. Trzciny nadłamanej nie złamie, a knota tlącego się nie zagasi. Wyda sąd według prawdy.
Iz 42:1-3
Mateusz odnosi ten fragment do Jezusa (18Oto mój sługa, którego wybrałem, mój umiłowany, w którym moja dusza ma upodobanie. Złożę na nim mojego Ducha, a on ogłosi sąd narodom.19Nie będzie się spierał ani krzyczał i nikt nie usłyszy na ulicach jego głosu.20Trzciny nadłamanej nie złamie, a knota tlącego się nie zagasi, dopóki nie doprowadzi sądu do zwycięstwa.21A w jego imieniu narody będą pokładać nadzieję.Mt 12:18-21 UBG). Sługa Pana nie krzyczy na ulicach i nie dobija słabych. Nadłamanej trzciny nie łamie do końca, a knot, który ledwie się tli, osłania, zamiast go zgasić.
Paweł pokazuje, skąd ten Sługa przyszedł:
Niech będzie w was takie nastawienie umysłu, jakie też było w Chrystusie Jezusie; Który, będąc w postaci Boga, nie uważał bycia równym Bogu za grabież; Lecz ogołocił samego siebie, przyjmując postać sługiPrzypis 2Po grecku δοῦλος (doulos): niewolnik, ktoś, kto całkowicie należy do swojego pana. i stając się podobny do ludzi; A z postawy uznany za człowieka, uniżył samego siebie i był posłuszny aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej.
Flp 2:5-8
Syn Boży nie udawał sługi. Przyjął jego postać. Całe Jego życie wyglądało tak, jak sam powiedział: „Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu” (45Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu.Mk 10:45 UBG). Okup to cena, którą płaci się za czyjąś wolność. Kiedy uczniowie spierali się, kto z nich jest największy, Jezus zapytał, kto jest ważniejszy: ten, kto siedzi przy stole, czy ten, kto podaje. I dodał: „Ale ja jestem pośród was jako ten, kto służy” (27Któż bowiem jest większy? Ten, kto siedzi, czy ten, kto służy? Czy nie ten, kto siedzi? Ale ja jestem pośród was jako ten, kto służy.Łk 22:27 UBG).
Najmocniej pokazał to w ostatnią noc. Jan zaczyna tę scenę od zdania, które łatwo przeoczyć:
Jezus, wiedząc, że Ojciec dał wszystko w jego ręce i że od Boga wyszedł, i do Boga idzie; Wstał od wieczerzy i złożył szaty, a wziąwszy płócienny ręcznik, przepasał się. Potem nalał wody do miednicy i zaczął myć nogi uczniom, i wycierać ręcznikiem, którym był przepasany.
J 13:3-5
Jezus wiedział, kim jest, skąd przyszedł i dokąd idzie. I właśnie dlatego wziął ręcznik. Mógł służyć, bo nie musiał niczego udowadniać ani Ojcu, ani uczniom. Potem powiedział: „Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy czynili tak, jak ja wam uczyniłem” (15Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy czynili tak, jak ja wam uczyniłem.J 13:15 UBG). Tak samo jest z nami. Kto wie, że Bóg go już przyjął, służy spokojnie, a nie po to, żeby zasłużyć. Kim jesteś, zanim zrobisz cokolwiek dla Boga, opisujemy w tekście o tożsamości w Chrystusie.
Służba to praca i cześć
Po hebrajsku jedno słowo, awad, znaczy pracować, służyć i oddawać cześć. W ogrodzie Eden Bóg umieścił człowieka, „aby go uprawiał i strzegł” (15PAN Bóg wziął więc człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł.Rdz 2:15 UBG). Uprawiać ogród to w tym zdaniu dosłownie „służyć” mu. Tym samym słowem Bóg zapowiada Mojżeszowi cześć, jaką lud odda Mu po wyjściu z Egiptu: „będziecie służyć Bogu na tej górze” (12Bóg odpowiedział: Oto ja będę z tobą, a to będzie znakiem dla ciebie, że ja cię posłałem: gdy wyprowadzisz ten lud z Egiptu, będziecie służyć Bogu na tej górze.Wj 3:12 UBG). Biblia nie dzieli więc życia na pracę i nabożeństwo. Paweł pisze tak samo:
Proszę więc was, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście składali wasze ciała jako ofiarę żywą, świętą, przyjemną Bogu, to jest wasza rozumna służbaPrzypis 3Po grecku λατρεία (latreia): służba Bogu, cześć, jaką oddawano Mu w świątyni..
Rz 12:1
Ofiarą jest całe ciało, czyli całe życie, a nie tylko godzina w kościele. Dlatego zwykła praca też może być służbą. Paweł pisał do niewolników, którzy pracowali u ludzi, żeby robili to „jak słudzy Chrystusa, czyniąc wolę Boga z serca; Służąc z życzliwością, tak jak Panu, a nie ludziom” (6Nie służąc dla oka, jak ci, którzy chcą podobać się ludziom, lecz jak słudzy Chrystusa, czyniąc wolę Boga z serca;7Służąc z życzliwością, tak jak Panu, a nie ludziom;Ef 6:6-7 UBG). Ktoś, kto przez osiem godzin dziennie uczciwie wykonuje swoją pracę, służy Bogu tak samo jak ten, kto prowadzi nabożeństwo.
Pierwszym człowiekiem, o którym Bóg mówi, że napełnił go „Duchem Bożym”, był zresztą rzemieślnik, Besalel, który miał obrabiać złoto, kamienie i drewno (2Oto powołałem po imieniu Besalela, syna Uriego, syna Chura, z pokolenia Judy;3I napełniłem go Duchem Bożym, mądrością, rozumem, wiedzą i znajomością we wszelkim rzemiośle;4Aby umiejętnie obmyślał projekty, do wyrobu ze złota, srebra i miedzi;5Do obrabiania kamieni do oprawy i do ciosania drewna, aby wykonał wszelkie rodzaje dzieła.Wj 31:2-5 UBG). Jak to wygląda w pracy, w domu i przy podatkach, opisujemy w tekście o autorytecie wierzącego.
„Mów, bo twój sługa słucha”
Sługa zaczyna od słuchania. Chłopiec „Samuel służył PANU przed Helim” (1A chłopiec Samuel służył PANU przed Helim. W tych dniach słowo PANA było drogocenne i nie było jawnego widzenia.1 Sm 3:1 UBG), ale głosu Boga jeszcze nie znał. Dopiero kapłan Heli nauczył go, jak odpowiedzieć. Kiedy Bóg znowu zawołał, Samuel powiedział: „Mów, bo twój sługa słucha” (8I PAN zawołał Samuela po raz trzeci. Wstał więc, poszedł do Heliego i powiedział: Oto jestem, gdyż mnie wołałeś. Wtedy Heli zrozumiał, że PAN wołał chłopca.9I Heli powiedział do Samuela: Idź, połóż się, a jeśli cię zawoła, powiedz: Mów, PANIE, bo twój sługa słucha. Samuel poszedł więc i położył się na swoim miejscu.10Potem PAN przyszedł, stanął i zawołał tak jak poprzednio: Samuelu, Samuelu! I Samuel odpowiedział: Mów, bo twój sługa słucha.1 Sm 3:8-10 UBG). Psalm porównuje to do sług, którzy patrzą na ręce pana:
Oto jak oczy sług są zwrócone na ręce ich panów i jak oczy służącej na ręce jej pani, tak nasze oczy na PANA, Boga naszego, aż się zmiłuje nad nami.
Ps 123:2
Dobry sługa nie czeka, aż pan zacznie krzyczeć. Patrzy na jego ręce i z jednego gestu wie, czego pan potrzebuje. Tak odpowiedziała aniołowi Maria: „Oto służebnica Pana, niech mi się stanie według twego słowa” (38I powiedziała Maria: Oto służebnica Pana, niech mi się stanie według twego słowa. Wtedy odszedł od niej anioł.Łk 1:38 UBG). Tak odpowiedział Izajasz, kiedy usłyszał pytanie Boga: „Oto jestem, poślij mnie” (8Potem usłyszałem głos Pana mówiącego: Kogo poślę i kto nam pójdzie? Wtedy odpowiedziałem: Oto jestem, poślij mnie.Iz 6:8 UBG).
Piękny obraz takiego sługi jest w historii o tym, jak Abraham szukał żony dla Izaaka. Wysłał w daleką drogę sługę, który zarządzał całym jego domem (2I Abraham powiedział do swego starszego sługi w swym domu, który zarządzał wszystkim, co miał: Połóż, proszę, swą rękę pod moje biodro;Rdz 24:2 UBG). Tekst nie podaje nawet jego imienia. Ten człowiek staje przy studni i zanim cokolwiek zrobi, modli się: „PANIE, Boże mego pana Abrahama, daj mi, proszę, pomyślne spotkanie i okaż łaskę mojemu panu Abrahamowi” (12I powiedział: PANIE, Boże mego pana Abrahama, daj mi, proszę, pomyślne spotkanie i okaż łaskę mojemu panu Abrahamowi.Rdz 24:12 UBG). Prosi o sprawę swojego pana, nie o swoją. A kiedy usłyszał, że Rebeka pochodzi z rodziny Abrahama, sługa „uklęknął i oddał pokłon PANU” (26I ów mężczyzna uklęknął i oddał pokłon PANU;Rdz 24:26 UBG).
Tak wygląda sługa Boży: najpierw pyta Pana, potem prosi o Jego sprawy, a kiedy się uda, oddaje Mu chwałę. O tym, jak pytać Boga o Jego wolę, jest więcej we wpisie o uczniach, w części „Uczeń Jezusa Chrystusa pyta, czego chce Bóg”.
Wierny w małym
Od sługi Bóg nie oczekuje wielkich wyników, tylko wierności. Paweł pisze: „od szafarzy wymaga się, aby każdy z nich okazał się wierny” (2A od szafarzy wymaga się, aby każdy z nich okazał się wierny.1 Kor 4:2 UBG). Szafarz to zarządca, któremu pan powierza swój dom i swoje pieniądze. Jezus opowiedział o takich zarządcach przypowieść o talentach. Pan przed wyjazdem rozdał sługom pieniądze, „każdemu według jego zdolności” (15Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, a trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i zaraz odjechał.Mt 25:15 UBG): jednemu pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden. Talent to była suma, na którą robotnik pracowałby latami. Kiedy pan wrócił, pierwszy sługa przyszedł z zyskiem:
Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów i powiedział: Panie, powierzyłeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem. I powiedział mu jego pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! W niewielu rzeczach byłeś wierny, nad wieloma cię ustanowię. Wejdź do radości swego pana.
Mt 25:20-21
Pan nie mówi „sługo dobry i skuteczny”, tylko „dobry i wierny”. Drugi sługa, który zyskał tylko dwa talenty, słyszy dokładnie te same słowa (23Powiedział mu jego pan: Dobrze, sługo dobry i wierny! Ponieważ byłeś wierny w niewielu rzeczach, nad wieloma cię ustanowię. Wejdź do radości swego pana.Mt 25:23 UBG). Bóg nie porównuje cię z kimś, kto dostał więcej. Pyta, co zrobiłeś z tym, co dostałeś. W nagrodę daje większą odpowiedzialność i coś jeszcze: „radość swego pana”. Trzeci sługa zakopał swój talent, bo bał się pana, którego uważał za surowego (24Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent i powiedział: Panie, wiedziałem, że jesteś człowiekiem surowym: żniesz, gdzie nie posiałeś i zbierasz, gdzie nie rozsypałeś.25Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz, co twoje.Mt 25:24-25 UBG). Jak sparaliżował go ten strach, pokazuje tekst o ewangelii.
Wierność w małym dobrze widać na proroku Elizeuszu. Kiedy powołał go starszy prorok, Eliasz, Elizeusz zostawił woły i „poszedł za Eliaszem, i służył mu” (21Odszedł więc od niego, wziął zaprzęg wołów i zabił je. A na sprzęcie tych wołów ugotował ich mięso i dał ludowi, a oni jedli. Potem wstał i poszedł za Eliaszem, i służył mu.1 Krl 19:21 UBG). Służył mu latami, zanim zaczął własną służbę. Kiedy później król szukał proroka, przedstawiono go tak: „Jest tu Elizeusz, syn Szafata, który polewał wodą ręce Eliasza” (11Lecz Jehoszafat rzekł: Czy nie ma tu proroka PANA, abyśmy przez niego radzili się PANA? Jeden ze sług króla Izraela odpowiedział: Jest tu Elizeusz, syn Szafata, który polewał wodą ręce Eliasza.2 Krl 3:11 UBG). Zapamiętano go jako człowieka, który podawał swojemu mistrzowi wodę do mycia rąk. Dawid, zanim został królem, pasł owce ojca i bronił ich przed lwem i niedźwiedziem (34Dawid odpowiedział Saulowi: Twój sługa pasł trzodę swego ojca, a gdy przychodził lew lub niedźwiedź i porywał barana z trzody;35Wtedy goniłem go, uderzałem na niego i wyrywałem mu go z paszczy. I kiedy rzucał się na mnie, chwytałem go za gardło, biłem i zabijałem go.1 Sm 17:34-35 UBG). Jezus ujmuje to tak: „Kto jest wierny w najmniejszym, i w wielkim jest wierny” (10Kto jest wierny w najmniejszym, i w wielkim jest wierny, a kto w najmniejszym jest niesprawiedliwy, i w wielkim jest niesprawiedliwy.Łk 16:10 UBG).
„Sługami nieużytecznymi jesteśmy”
Jezus opowiedział też przypowieść, która na pierwszy rzut oka brzmi twardo. Padła zaraz po tym, jak apostołowie poprosili: „Dodaj nam wiary” (5I powiedzieli apostołowie do Pana: Dodaj nam wiary.Łk 17:5 UBG).
Kto z was, mając sługę, który orze albo pasie, powie mu, gdy wróci z pola: Chodź i usiądź za stołem? Czy nie powie mu raczej: Przygotuj mi kolację, przepasz się i usługuj mi, aż się najem i napiję, a potem i ty będziesz jadł i pił? Czy dziękuje słudze, że zrobił to, co mu nakazano? Nie wydaje mi się. Także i wy, gdy zrobicie wszystko, co wam nakazano, mówcie: Sługami nieużytecznymiPrzypis 4Po grecku ἀχρεῖος (achreios): taki, który nie przyniósł zysku ponad to, co był winien. Tu znaczy: nic nam się za to dodatkowo nie należy. jesteśmy. Zrobiliśmy to, co powinniśmy byli zrobić.
Łk 17:7-10
To zdanie łatwo przeczytać jak wyrok: jesteś nic niewart. Jezus mówi co innego i nie każe nikomu powtarzać o sobie „jestem nikim”. Sługa, który wykonał całą pracę, nie przychodzi do pana z rachunkiem. Nie ma roszczeń, bo zrobił to, co do niego należało. W służbie Bogu nie zbiera się punktów, za które Bóg musiałby potem zapłacić.
Wszystko, co Bóg pozwala ci dla Niego robić, jest więc darem: mógłby to powierzyć komuś innemu. Paweł pisze, że pracował więcej niż inni apostołowie, i od razu dodaje: „jednak nie ja, lecz łaska Boga, która jest ze mną” (10Lecz z łaski Boga jestem tym, czym jestem, a jego łaska względem mnie nie okazała się daremna, ale pracowałem więcej od nich wszystkich, jednak nie ja, lecz łaska Boga, która jest ze mną.1 Kor 15:10 UBG). Jak wiara rośnie przez takie posłuszeństwo w małych sprawach, pokazuje tekst o wierze.
Kilka rozdziałów wcześniej ten sam Łukasz zapisał jednak inną opowieść Jezusa o sługach i ich panu:
Błogosławieni ci słudzy, których pan, gdy przyjdzie, zastanie czuwających. Zaprawdę powiadam wam, że się przepasze i posadzi ich za stołem, a obchodząc, będzie im usługiwałPrzypis 5Po grecku διακονέω (diakoneo): usługiwać, podawać do stołu. Od tego słowa pochodzi „diakon”..
Łk 12:37
Sługa nie ma roszczeń. A Pan, który niczego mu nie jest winien, sam się przepasuje, sadza go za stołem i mu usługuje. Tak wygląda nagroda w Bożym domu. „Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć o waszym dziele i trudzie miłości” (10Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć o waszym dziele i trudzie miłości, którą okazaliście dla jego imienia, gdy służyliście świętym i nadal służycie.Hbr 6:10 UBG). Nie przepadnie nawet „kubek zimnej wody” podany komuś dlatego, że jest uczniem (42A kto poda jednemu z tych małych choćby kubek zimnej wody w imię ucznia, zaprawdę powiadam wam, nie straci swojej nagrody.Mt 10:42 UBG). Jezus obiecuje: „A jeśli ktoś będzie mi służył, uczci go mój Ojciec” (26Jeśli ktoś mi służy, niech idzie za mną, a gdzie ja jestem, tam będzie i mój sługa. A jeśli ktoś będzie mi służył, uczci go mój Ojciec.J 12:26 UBG). Największą nagrodą jest jednak sam Pan. Abraham usłyszał: „Ja jestem twoją tarczą i twoją niezmiernie obfitą nagrodą” (1Po tych wydarzeniach słowo PANA doszło do Abrama w widzeniu: Nie bój się, Abramie. Ja jestem twoją tarczą i twoją niezmiernie obfitą nagrodą.Rdz 15:1 UBG).
Służba z miłości, nie ze strachu
Bóg nie chce służby ze strachu. Psalm zaprasza: „Służcie PANU z weselem, przychodźcie z radością przed jego oblicze” (2Służcie PANU z weselem, przychodźcie z radością przed jego oblicze.Ps 100:2 UBG). Ten sam Bóg mówi przez proroka Malachiasza o tych, którzy się Go boją: „Zlituję się nad nimi, jak się lituje ojciec nad swoim synem, który mu służy” (17Oni będą moimi, mówi PAN zastępów, w dniu, kiedy uczynię ich moją własnością. Zlituję się nad nimi, jak się lituje ojciec nad swoim synem, który mu służy.Ml 3:17 UBG). W tym zdaniu syn i sługa to ta sama osoba.
Da się jednak służyć Bogu latami i zgubić to, od czego wszystko się zaczęło. Kościół w Efezie usłyszał od Jezusa pochwałę: „Znam twoje uczynki, twoją pracę i twoją cierpliwość”. I zaraz potem zarzut, „że porzuciłeś twoją pierwszą miłość” (2Znam twoje uczynki, twoją pracę i twoją cierpliwość i wiem, że nie możesz znieść złych i że poddałeś próbie tych, którzy nazywają się apostołami, a nimi nie są, i stwierdziłeś, że są kłamcami.3Wytrwałeś też i masz cierpliwość, i pracowałeś dla mego imienia, a nie ustałeś.4Ale mam nieco przeciw tobie – że porzuciłeś twoją pierwszą miłość.Obj 2:2-4 UBG). Paweł idzie jeszcze dalej: „I choćbym rozdał na żywność dla ubogich cały swój majątek, i choćbym wydał swoje ciało na spalenie, a miłości bym nie miał, nic nie zyskam” (3I choćbym rozdał na żywność dla ubogich cały swój majątek, i choćbym wydał swoje ciało na spalenie, a miłości bym nie miał, nic nie zyskam.1 Kor 13:3 UBG). Starszy syn z przypowieści o synu marnotrawnym też służył ojcu latami, a w końcu wypomniał ojcu, że nigdy nic za to nie dostał (29A on odpowiedział ojcu: Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przekroczyłem twego przykazania, jednak nigdy nie dałeś mi koźlęcia, abym się weselił z moimi przyjaciółmi.Łk 15:29 UBG). Opisujemy go w części „Przyjaciel i sługa naraz” tekstu o przyjacielu Boga.
Co zrobić, kiedy służba zamieniła się w obowiązek? Jezus podaje Efezjanom trzy kroki: „Pamiętaj więc, skąd spadłeś, i pokutuj, i spełniaj pierwsze uczynki” (5Pamiętaj więc, skąd spadłeś, i pokutuj, i spełniaj pierwsze uczynki. A jeśli nie, przyjdę do ciebie szybko i ruszę twój świecznik z jego miejsca, jeśli nie będziesz pokutował.Obj 2:5 UBG). Przypomnij sobie, jak wyglądało to na początku i za co kochałeś Boga. Powiedz Mu szczerze, że gdzieś to zgubiłeś. I wróć do tego, co robiłeś wtedy: do prostej rozmowy z Nim, do Słowa, do ludzi.
Służyć Bogu, służąc ludziom
Paweł mówił w Atenach, że Bogu nie służy się tak, „jakby czegoś potrzebował” (25Ani nie jest czczony rękoma ludzkimi tak, jakby czegoś potrzebował, ponieważ sam daje wszystkim życie i oddech, i wszystko.Dz 17:25 UBG). Dlatego Jego sługa służy Mu najczęściej przez ludzi. Jezus mówi o tym przy opisie sądu: „To, co uczyniliście jednemu z tych moich braci najmniejszych, mnie uczyniliście” (40A król im odpowie: Zaprawdę powiadam wam: To, co uczyniliście jednemu z tych moich braci najmniejszych, mnie uczyniliście.Mt 25:40 UBG). Ci ludzie nawet nie wiedzieli, że służą Jezusowi. Pytali zdziwieni: „Panie, kiedy widzieliśmy cię głodnym i nakarmiliśmy cię albo spragnionym i daliśmy ci pić?” (37Wtedy sprawiedliwi mu odpowiedzą: Panie, kiedy widzieliśmy cię głodnym i nakarmiliśmy cię albo spragnionym i daliśmy ci pić?Mt 25:37 UBG). Paweł pisze, że wolności w Chrystusie nie wolno brać za pretekst do grzechu: „ale z miłości służcie jedni drugim” (13Bo wy, bracia, zostaliście powołani do wolności, tylko pod pozorem tej wolności nie pobłażajcie ciału, ale z miłości służcie jedni drugim.Ga 5:13 UBG).
Każdy dostał do tego coś innego:
Jako dobrzy szafarze różnorakiej łaski Bożej usługujcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzymał. Jeśli ktoś przemawia, niech mówi jak wyroki Boga, jeśli ktoś usługuje, niech to czyni z mocy, której Bóg udzielaPrzypis 6Po grecku χορηγέω (choregeo): hojnie zaopatrywać, dawać wszystko, czego potrzeba do zadania., aby we wszystkim był uwielbiony Bóg przez Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i panowanie na wieki wieków. Amen.
1 P 4:10-11
W pierwszym kościele apostołowie zauważyli, że nie dadzą rady jednocześnie głosić Słowa i rozdawać jedzenia wdowom. Wybrano siedmiu ludzi „pełnych Ducha Świętego i mądrości” do obsługi stołów, a apostołowie oddali się „modlitwie i posłudze słowa” (2Wtedy dwunastu, zwoławszy całe mnóstwo uczniów, powiedziało: Nie jest rzeczą słuszną, żebyśmy porzucili słowo Boże, a obsługiwali stoły.3Upatrzcie więc, bracia, spośród siebie siedmiu mężczyzn, mających dobre świadectwo, pełnych Ducha Świętego i mądrości, którym zlecimy tę sprawę.4My zaś oddamy się modlitwie i posłudze słowa.Dz 6:2-4 UBG). W grece obie te prace nazywają się tak samo: diakonia, czyli służba. Nikt nie był tu ważniejszy. Kobiety, które chodziły z Jezusem, „służyły mu swoimi dobrami” (3Joanna, żona Chuzy, zarządcy u Heroda, Zuzanna i wiele innych, które służyły mu swoimi dobrami.Łk 8:3 UBG), a Paweł poleca kościołowi Febę, „służebnicę kościoła w Kenchrach”, porcie Koryntu,, która „wspomagała wielu” (1Polecam wam Febę, naszą siostrę, która jest służebnicą kościoła w Kenchrach;2Abyście ją przyjęli w Panu, jak przystoi świętym, i pomagali jej w każdej sprawie, w której by was potrzebowała. I ona bowiem wspomagała wielu, także i mnie samego.Rz 16:1-2 UBG).
Najlepsza służba często dzieje się tam, gdzie nikt jej nie widzi. Jezus radzi przy dawaniu: „niech nie wie twoja lewa ręka, co czyni prawa”, bo Ojciec, „który widzi w ukryciu, odda ci jawnie” (3Ale ty, gdy dajesz jałmużnę, niech nie wie twoja lewa ręka, co czyni prawa;4Aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.Mt 6:3-4 UBG).
Służba ponad siły nie jest od Boga
Piotr pisze w tym samym miejscu, że ktoś, kto usługuje, ma to robić „z mocy, której Bóg udziela” (11Jeśli ktoś przemawia, niech mówi jak wyroki Boga, jeśli ktoś usługuje, niech to czyni z mocy, której Bóg udziela, aby we wszystkim był uwielbiony Bóg przez Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i panowanie na wieki wieków. Amen.1 P 4:11 UBG), a nie z resztek własnych sił. Jezus mówi o sobie: „Moje jarzmo bowiem jest przyjemne, a moje brzemię lekkie” (30Moje jarzmo bowiem jest przyjemne, a moje brzemię lekkie.Mt 11:30 UBG). Praca, która niszczy zdrowie, nie przychodzi od Boga.
Mojżesz przez jakiś czas sam rozsądzał wszystkie sprawy ludu, a ludzie stali przed nim „od rana aż do wieczora” (13Nazajutrz Mojżesz usiadł, aby sądzić lud. I lud stał przed Mojżeszem od rana aż do wieczora.Wj 18:13 UBG). Jego teść Jetro powiedział mu wprost: „Niedobra to rzecz, którą czynisz. Zamęczycie się i ty, i ten lud, który jest z tobą, bo ta sprawa jest zbyt ciężka dla ciebie. Sam jej nie podołasz” (17Teść Mojżesza powiedział do niego: Niedobra to rzecz, którą czynisz.18Zamęczycie się i ty, i ten lud, który jest z tobą, bo ta sprawa jest zbyt ciężka dla ciebie. Sam jej nie podołasz.Wj 18:17-18 UBG). Mojżesz posłuchał i podzielił się pracą z innymi (24Mojżesz usłuchał więc rady swego teścia i uczynił wszystko, jak mu powiedział.25I Mojżesz wybrał z całego Izraela dzielnych mężczyzn, i ustanowił ich przełożonymi nad ludem, nad tysiącem, nad setką, nad pięćdziesiątką i nad dziesiątką;26I sądzili lud w każdym czasie. Trudne sprawy zanosili do Mojżesza, a każdą drobniejszą sprawę sami sądzili.Wj 18:24-26 UBG). Później Bóg sam rozłożył jego ciężar na siedemdziesięciu starszych: „Będą nosić razem z tobą brzemię ludu, abyś nie musiał go nosić ty sam” (17A ja zstąpię i będę tam z tobą rozmawiał. Potem wezmę z ducha, który jest na tobie, i złożę na nich. Będą nosić razem z tobą brzemię ludu, abyś nie musiał go nosić ty sam.Lb 11:17 UBG). Bóg rozwiązuje przeciążenie przez podział pracy, a nie przez dokładanie jednemu człowiekowi.
Kiedy prorok Eliasz po wielkim zwycięstwie uciekł na pustynię i chciał umrzeć, Bóg nie zaczął od kazania. Przez anioła dwa razy dał mu jeść i pić, a między posiłkami pozwolił mu spać (4A sam poszedł na pustynię na jeden dzień drogi, a gdy tam doszedł, usiadł pod jałowcem i życzył sobie śmierci, mówiąc: Dosyć już, PANIE. Zabierz moją duszę, bo nie jestem lepszy od swoich ojców.5Potem położył się i zasnął pod tym jałowcem. A wtedy Anioł dotknął go i powiedział mu: Wstań i jedz.6A gdy spojrzał, oto przy jego głowie leżał placek pieczony na węgielkach i dzban wody. Jadł więc i pił, i znowu się położył.7Anioł PANA wrócił ponownie, dotknął go i powiedział: Wstań i jedz, bo masz przed sobą daleką drogę.8Wstał więc i jadł, i pił, i szedł dzięki mocy tego pokarmu czterdzieści dni i czterdzieści nocy aż do Horebu, góry Boga.1 Krl 19:4-8 UBG). A Jezus, kiedy uczniowie nie mieli czasu nawet zjeść, powiedział: „Pójdźcie wy na odludne miejsce i odpocznijcie trochę” (31I powiedział do nich: Pójdźcie wy na odludne miejsce i odpocznijcie trochę. Wielu bowiem przychodziło i odchodziło, tak że nie mieli wolnego czasu, żeby zjeść.Mk 6:31 UBG).
Sługa Boży może więc czasem powiedzieć „nie”. Kiedy wszyscy szukali Jezusa w Kafarnaum, On powiedział: „Chodźmy do przyległych miasteczek, abym i tam głosił, bo po to przyszedłem” (38Wtedy im powiedział: Chodźmy do przyległych miasteczek, abym i tam głosił, bo po to przyszedłem.Mk 1:38 UBG). Apostołowie nie przejęli obsługi stołów, bo mieli inne zadanie (2Wtedy dwunastu, zwoławszy całe mnóstwo uczniów, powiedziało: Nie jest rzeczą słuszną, żebyśmy porzucili słowo Boże, a obsługiwali stoły.Dz 6:2 UBG). Zanim weźmiesz kolejny obowiązek w kościele, zapytaj, czy dał ci go Bóg, czy tylko ludzie, którzy nie mieli kogo poprosić. Służba nie usprawiedliwia też zaniedbania własnego domu: „jeśli ktoś nie dba o swoich, a zwłaszcza o domowników, ten wyparł się wiary” (8A jeśli ktoś nie dba o swoich, a zwłaszcza o domowników, ten wyparł się wiary i gorszy jest od niewierzącego.1 Tm 5:8 UBG). Skąd biorą się choroby i jaką rolę ma w tym przemęczenie, wyjaśniamy w tekście o uzdrowieniu.
Przełożony, który służy
Najwięcej o służbie Jezus mówił ludziom, którzy chcieli rządzić:
Ale Jezus przywołał ich do siebie i powiedział: Wiecie, że ci, którzy uchodzą za władców narodów, panują nad nimi, a ich wielcy sprawują nad nimi swą władzę. Lecz nie tak ma być wśród was, ale kto między wami chce być wielki, niech będzie waszym sługąPrzypis 7Po grecku διάκονος (diakonos): ten, kto usługuje innym, na przykład przy stole.. A kto z was chce być pierwszy, niech będzie sługąPrzypis 8Po grecku δοῦλος (doulos): niewolnik. Jezus mówi tu jeszcze mocniej niż zdanie wcześniej. wszystkich.
Mk 10:42-44
Przełożony w kościele jest więc najpierw sługą. Piotr pisze do starszych w kościołach, żeby paśli stado „nie z przymusu, ale dobrowolnie”, „nie jak ci, którzy panują nad dziedzictwem Pana, lecz jako wzór dla stada” (2Paście stado Boga, które jest wśród was, doglądając go nie z przymusu, ale dobrowolnie, nie dla brudnego zysku, ale z ochotą;3I nie jak ci, którzy panują nad dziedzictwem Pana, lecz jako wzór dla stada.1 P 5:2-3 UBG). O sobie i swoich współpracownikach Paweł pisze: „jesteśmy waszymi sługami dla Jezusa” (5Nie głosimy bowiem samych siebie, lecz Chrystusa Jezusa, że jest Panem, a samych siebie, że jesteśmy waszymi sługami dla Jezusa.2 Kor 4:5 UBG), a o sobie i Apollosie: „Tylko sługami, przez których uwierzyliście” (5Kim bowiem jest Paweł? Kim Apollos? Tylko sługami, przez których uwierzyliście, a to tak, jak każdemu dał Pan.1 Kor 3:5 UBG). Jezus zabronił uczniom tytułów, które stawiają jednych nad drugimi: „Jeden bowiem jest wasz Mistrz, Chrystus, a wy wszyscy jesteście braćmi”. Zakończył tak: „kto z was jest największy, będzie waszym sługą” (8Ale wy nie nazywajcie się Rabbi. Jeden bowiem jest wasz Mistrz, Chrystus, a wy wszyscy jesteście braćmi.9I nikogo na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem. Jeden bowiem jest wasz Ojciec, który jest w niebie.10Niech też was nie nazywają mistrzami, gdyż jeden jest wasz Mistrz, Chrystus.11Ale kto z was jest największy, będzie waszym sługą.Mt 23:8-11 UBG).
Sługa Boży nie przyjmuje czci, która należy się Bogu. Kiedy rzymski setnik Korneliusz padł Piotrowi do nóg, Piotr podniósł go i powiedział: „Wstań, ja też jestem człowiekiem” (26Lecz Piotr podniósł go, mówiąc: Wstań, ja też jestem człowiekiem.Dz 10:26 UBG). Kiedy apostoł Jan upadł przed aniołem, usłyszał: „Nie rób tego, bo jestem sługą z tobą i twoimi braćmi prorokami” (9Lecz powiedział do mnie: Nie rób tego, bo jestem sługą z tobą i twoimi braćmi prorokami, i z tymi, którzy zachowują słowa tej księgi. Bogu oddaj pokłon.Obj 22:9 UBG). W grece to jedno słowo, syndoulos, czyli współniewolnik. Nawet anioł nazywa się współsługą zwykłych wierzących.
Jest też druga strona. Skoro Izraelici byli sługami Boga, „nie będą sprzedawani jako niewolnicy” (42Oni bowiem są moimi sługami, których wyprowadziłem z ziemi Egiptu. Nie będą sprzedawani jako niewolnicy.Kpł 25:42 UBG). Kto należy do Boga, nie należy do żadnego człowieka. Ani pastor, ani lider grupy nie ma prawa traktować cię jak swojego sługi. Jeśli ktoś w kościele decyduje za ciebie o pracy, mieszkaniu albo o tym, z kim możesz się przyjaźnić, to nie jest służba, tylko panowanie jednych nad drugimi.
Pokora sługi to posłuszeństwo Bogu, a nie ustępowanie temu, kto mocniej naciska. Mojżesz był najpokorniejszym człowiekiem na ziemi (3A Mojżesz był człowiekiem bardzo pokornym, najbardziej ze wszystkich ludzi, którzy żyli na ziemi.Lb 12:3 UBG), a jednak potrafił stanąć przeciw całemu ludowi, kiedy ten odszedł od Boga (19Gdy się przybliżył do obozu, zobaczył cielca i tańce. Mojżesz wówczas rozgniewał się bardzo, rzucił z rąk tablice i stłukł je pod górą.20Wziął też cielca, którego zrobili, spalił go w ogniu, skruszył na proch, wysypał na wodę i kazał ją pić synom Izraela.Wj 32:19-20 UBG). Gdzie przebiegają granice posłuszeństwa w kościele, opisujemy we wpisie o uczniach, w części „Jeden jest wasz Mistrz”.
Sługa, przyjaciel i syn
W ostatnią noc Jezus powiedział uczniom: „Już więcej nie będę nazywał was sługami, bo sługa nie wie, co robi jego pan” (15Już więcej nie będę nazywał was sługami, bo sługa nie wie, co robi jego pan. Lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo oznajmiłem wam wszystko, co słyszałem od mego Ojca.J 15:15 UBG). Pięć wersetów dalej przypomniał tym samym ludziom: „Sługa nie jest większy od swego pana” (20Przypomnijcie sobie słowo, które wam powiedziałem: Sługa nie jest większy od swego pana. Jeśli mnie prześladowali, to i was będą prześladować. Jeśli moje słowa zachowywali, to i wasze będą zachowywać.J 15:20 UBG). Przestali być sługami, którzy nie wiedzą, co robi ich Pan. Sługami pozostali. Co zmienia przyjaźń z Bogiem, opisujemy w tekście o przyjacielu Boga.
Wielcy przyjaciele Boga byli w tym samym czasie Jego sługami. W jednym wersecie Bóg nazywa Izraela swoim sługą, a Abrahama przyjacielem (8Ale ty, Izraelu, mój sługo, ty, Jakubie, którego wybrałem, potomku Abrahama, mojego przyjaciela!Iz 41:8 UBG). Samego Abrahama też nazywa sługą: Izaakowi obiecuje błogosławieństwo „ze względu na mego sługę Abrahama” (24Tej nocy ukazał mu się PAN i powiedział: Ja jestem Bogiem twego ojca Abrahama. Nie bój się, bo jestem z tobą. Będę ci błogosławił i rozmnożę twoje potomstwo ze względu na mego sługę Abrahama.Rdz 26:24 UBG). Z Mojżeszem Bóg rozmawiał jak z przyjacielem. Powiedział też o nim: „nie tak jest z moim sługą Mojżeszem, który jest wierny w całym moim domu”, i zaraz potem: „Z ust do ust mówię do niego” (7Lecz nie tak jest z moim sługą Mojżeszem, który jest wierny w całym moim domu.8Z ust do ust mówię do niego, jawnie, a nie w zagadkach; on ogląda postać PANA. Dlaczego nie baliście się mówić źle przeciwko memu słudze Mojżeszowi?Lb 12:7-8 UBG). Apostołowie przedstawiają się w listach tak samo: „Paweł, sługa Jezusa Chrystusa” (1Paweł, sługa Jezusa Chrystusa, powołany apostoł, odłączony do głoszenia ewangelii Boga;Rz 1:1 UBG), „Jakub, sługa Boga i Pana Jezusa Chrystusa” (1Jakub, sługa Boga i Pana Jezusa Chrystusa, przesyła pozdrowienia dwunastu pokoleniom, które są w rozproszeniu.Jk 1:1 UBG), „Szymon Piotr, sługa i apostoł Jezusa Chrystusa” (1Szymon Piotr, sługa i apostoł Jezusa Chrystusa, do tych, którzy otrzymali wiarę równie cenną jak nasza, dzięki sprawiedliwości naszego Boga i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa.2 P 1:1 UBG).
Paweł pisze co prawda: „Tak więc już nie jesteś sługą, ale synem” (7Tak więc już nie jesteś sługą, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.Ga 4:7 UBG). Mówi tam jednak o niewoli pod Prawem Mojżesza, zanim przyszedł Chrystus (1Mówię więc: Dopóki dziedzic jest dzieckiem, niczym się nie różni od sługi, chociaż jest panem wszystkiego.2Lecz jest poddany opiekunom i zarządcom aż do czasu wyznaczonego przez ojca.3Podobnie i my, gdy byliśmy dziećmi, byliśmy w niewoli żywiołów tego świata.4Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem;5Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.Ga 4:1-5 UBG), a nie o tym, że służenie Bogu jest etapem dla niedojrzałych. Ten sam Paweł nazywa siebie sługą do końca życia.
O Tymoteuszu pisze w jednym zdaniu: „jak syn z ojcem, tak on wraz ze mną służył w ewangelii” (22Wiecie zaś, że on jest wypróbowany, gdyż jak syn z ojcem, tak on wraz ze mną służył w ewangelii.Flp 2:22 UBG). Słowo „służył” to po grecku douleuo, czyli służyć jak niewolnik. Elizeusz przez lata usługiwał Eliaszowi, a kiedy Eliasz został zabrany do nieba, Elizeusz zawołał: „Mój ojcze, mój ojcze!” (12Elizeusz zaś zobaczył to i zawołał: Mój ojcze, mój ojcze! Rydwanie Izraela i jego jeźdźcze. I nie zobaczył go już więcej. Chwycił swoje szaty i rozdarł je na dwie części.2 Krl 2:12 UBG). Ten sam człowiek był sługą i synem. Sługą jest się przez całe życie z wyboru, tak jak niewolnik, który powiedział „Kocham mojego pana”.
Pismo ostrzega za to przed inną postawą: postawą najemnika. Młodszy syn z przypowieści chciał wrócić do ojca jako najemnik, a ojciec przyjął go jako syna (19I nie jestem już godny nazywać się twoim synem. Zrób ze mnie jednego ze swoich najemników.20Wtedy wstał i poszedł do swego ojca. A gdy był jeszcze daleko, zobaczył go jego ojciec i użalił się nad nim, a podbiegłszy, rzucił mu się na szyję i ucałował go.21I powiedział do niego syn: Ojcze, zgrzeszyłem przeciwko niebu i przed tobą; nie jestem już godny nazywać się twoim synem.22Lecz ojciec powiedział do swoich sług: Przynieście najlepszą szatę i ubierzcie go; dajcie mu też pierścień na rękę i obuwie na nogi.Łk 15:19-22 UBG), o czym więcej w tekście o tożsamości. Jezus mówi, że najemnik, „widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka”, bo „nie troszczy się o owce” (12Lecz najemnik, który nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk porywa i rozprasza owce.13Najemnik ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy się o owce.J 10:12-13 UBG). Najemnik pracuje dla zapłaty. Sługa należy do domu.
Od czego zacząć
Kilka rzeczy na najbliższe dni:
- Zacznij dzień od słów Samuela (10Potem PAN przyszedł, stanął i zawołał tak jak poprzednio: Samuelu, Samuelu! I Samuel odpowiedział: Mów, bo twój sługa słucha.1 Sm 3:10 UBG) i przez chwilę naprawdę słuchaj.
- Rób dobrze to, co masz przed sobą, w pracy i w domu, „jak dla Pana, a nie dla ludzi” (23A wszystko, co czynicie, z serca czyńcie, jak dla Pana, a nie dla ludzi;Kol 3:23 UBG).
- Zrób w tym tygodniu coś dla kogoś, kto nie może ci się odwdzięczyć (13Lecz gdy wydajesz ucztę, zaproś ubogich, ułomnych, chromych i ślepych.14A będziesz błogosławiony, bo nie mają ci czym odpłacić, ale otrzymasz odpłatę przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych.Łk 14:13-14 UBG), i nikomu o tym nie mów (3Ale ty, gdy dajesz jałmużnę, niech nie wie twoja lewa ręka, co czyni prawa;4Aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.Mt 6:3-4 UBG).
- Zapytaj siebie, jaki dar dostałeś, i użyj go dla innych (10Jako dobrzy szafarze różnorakiej łaski Bożej usługujcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzymał.1 P 4:10 UBG). Nie musisz zaczynać od wielkich rzeczy.
- Odpocznij. Dzień odpoczynku to dar dla ludzi, którzy przestali być niewolnikami (15I pamiętaj, że byłeś niewolnikiem w ziemi Egiptu i że PAN, twój Bóg, wyprowadził cię stamtąd potężną ręką i wyciągniętym ramieniem. Dlatego PAN, twój Bóg, nakazał ci obchodzić dzień szabatu.Pwt 5:15 UBG).
- Jeśli twoja służba zamieniła się w samą powinność, wróć do pierwszej miłości (5Pamiętaj więc, skąd spadłeś, i pokutuj, i spełniaj pierwsze uczynki. A jeśli nie, przyjdę do ciebie szybko i ruszę twój świecznik z jego miejsca, jeśli nie będziesz pokutował.Obj 2:5 UBG).
Na ostatniej stronie Biblii słudzy Boga dalej Mu służą: „a jego słudzy będą mu służyć. I będą oglądać jego oblicze” (3I nie będzie już żadnego przekleństwa. Lecz będzie w nim tron Boga i Baranka, a jego słudzy będą mu służyć.4I będą oglądać jego oblicze, a jego imię będzie na ich czołach.Obj 22:3-4 UBG). Służba nie kończy się, kiedy Pan przyjdzie. Wtedy po prostu nic już jej nie zasłania.
Najczęstsze pytania
Czy chrześcijanin jest sługą Boga czy Jego dzieckiem?
Jednym i drugim naraz. Paweł zaczyna list słowami „Paweł, sługa Jezusa Chrystusa” (1Paweł, sługa Jezusa Chrystusa, powołany apostoł, odłączony do głoszenia ewangelii Boga;Rz 1:1 UBG), a wszystkich wierzących nazywa synami i dziećmi Boga (14Wszyscy bowiem ci, którzy są prowadzeni przez Ducha Bożego, są synami Bożymi.15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!16Ten to Duch poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi.Rz 8:14-16 UBG). Bóg mówi przez Malachiasza, że zlituje się nad swoimi „jak się lituje ojciec nad swoim synem, który mu służy” (17Oni będą moimi, mówi PAN zastępów, w dniu, kiedy uczynię ich moją własnością. Zlituję się nad nimi, jak się lituje ojciec nad swoim synem, który mu służy.Ml 3:17 UBG), więc to ta sama osoba. Zdanie „już nie jesteś sługą, ale synem” (7Tak więc już nie jesteś sługą, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.Ga 4:7 UBG) dotyczy niewoli pod Prawem przed przyjściem Chrystusa (1Mówię więc: Dopóki dziedzic jest dzieckiem, niczym się nie różni od sługi, chociaż jest panem wszystkiego.2Lecz jest poddany opiekunom i zarządcom aż do czasu wyznaczonego przez ojca.3Podobnie i my, gdy byliśmy dziećmi, byliśmy w niewoli żywiołów tego świata.4Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem;5Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.Ga 4:1-5 UBG), a nie tego, że służenie Bogu jest dla niedojrzałych. Syn służy Ojcu, bo Go kocha. Na miejsce w domu nie musi zasługiwać.
Co znaczy „Sługami nieużytecznymi jesteśmy”?
To nie wyrok, że jesteś nic niewart. W przypowieści z 7Kto z was, mając sługę, który orze albo pasie, powie mu, gdy wróci z pola: Chodź i usiądź za stołem?8Czy nie powie mu raczej: Przygotuj mi kolację, przepasz się i usługuj mi, aż się najem i napiję, a potem i ty będziesz jadł i pił?9Czy dziękuje słudze, że zrobił to, co mu nakazano? Nie wydaje mi się.10Także i wy, gdy zrobicie wszystko, co wam nakazano, mówcie: Sługami nieużytecznymi jesteśmy. Zrobiliśmy to, co powinniśmy byli zrobić.Łk 17:7-10 UBG sługa zrobił wszystko, co miał zrobić, i nie przychodzi do pana z rachunkiem. Greckie słowo opisuje kogoś, kto nie przyniósł zysku ponad to, co i tak był winien. W służbie Bogu nie zbiera się punktów, za które Bóg musiałby zapłacić. A jednak ten sam Jezus mówi, że Pan sam „się przepasze i posadzi ich za stołem, a obchodząc, będzie im usługiwał” (37Błogosławieni ci słudzy, których pan, gdy przyjdzie, zastanie czuwających. Zaprawdę powiadam wam, że się przepasze i posadzi ich za stołem, a obchodząc, będzie im usługiwał.Łk 12:37 UBG). Nie masz roszczeń, a On i tak daje więcej, niż mógłbyś żądać.
Czy służba Bogu to tylko to, co robię w kościele?
Nie. Po hebrajsku to samo słowo znaczy pracować, służyć i oddawać cześć, a w Edenie opisuje uprawę ogrodu (15PAN Bóg wziął więc człowieka i umieścił go w ogrodzie Eden, aby go uprawiał i strzegł.Rdz 2:15 UBG). Paweł nazywa „rozumną służbą” oddanie Bogu całego ciała, czyli całego życia (1Proszę więc was, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście składali wasze ciała jako ofiarę żywą, świętą, przyjemną Bogu, to jest wasza rozumna służba.Rz 12:1 UBG). Ludziom, którzy pracowali dla innych, pisał, żeby robili to „jak słudzy Chrystusa, czyniąc wolę Boga z serca” (6Nie służąc dla oka, jak ci, którzy chcą podobać się ludziom, lecz jak słudzy Chrystusa, czyniąc wolę Boga z serca;Ef 6:6 UBG). Uczciwa praca, opieka nad dziećmi, pomoc sąsiadowi to też służba Bogu, jeśli robisz to dla Niego.
Czym w Biblii różni się sługa od niewolnika?
W Nowym Testamencie to często to samo greckie słowo, doulos, czyli ktoś, kto całkowicie należy do swojego pana. Paweł używa go o sobie z dumą (1Paweł, sługa Jezusa Chrystusa, powołany apostoł, odłączony do głoszenia ewangelii Boga;Rz 1:1 UBG). O różnicy decyduje to, komu i dlaczego się służy. Grzech trzyma człowieka w niewoli i straszy (34Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że każdy, kto popełnia grzech, jest sługą grzechu.J 8:34 UBG; 15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!Rz 8:15 UBG). Bóg wyprowadza z niewoli, a ludzi, którzy do Niego należą, nikt nie może sprzedać jak niewolników (42Oni bowiem są moimi sługami, których wyprowadziłem z ziemi Egiptu. Nie będą sprzedawani jako niewolnicy.Kpł 25:42 UBG). Paweł ujmuje to tak: kto uwierzył jako niewolnik, „jest wyzwoleńcem Pana”, a kto był wolny, „jest niewolnikiem Chrystusa” (22Ten bowiem, kto został powołany w Panu jako niewolnik, jest wyzwoleńcem Pana. Podobnie ten, kto został powołany jako wolny, jest niewolnikiem Chrystusa.1 Kor 7:22 UBG).
Czy Bóg chce, żebym służył ponad siły?
Nie. Kto usługuje, ma to robić „z mocy, której Bóg udziela” (11Jeśli ktoś przemawia, niech mówi jak wyroki Boga, jeśli ktoś usługuje, niech to czyni z mocy, której Bóg udziela, aby we wszystkim był uwielbiony Bóg przez Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i panowanie na wieki wieków. Amen.1 P 4:11 UBG), a nie z ostatnich sił. Jezus nazywa swoje jarzmo przyjemnym, a brzemię lekkim (30Moje jarzmo bowiem jest przyjemne, a moje brzemię lekkie.Mt 11:30 UBG). Mojżeszowi, który sądził lud od rana do wieczora, teść powiedział: „Zamęczycie się i ty, i ten lud” (18Zamęczycie się i ty, i ten lud, który jest z tobą, bo ta sprawa jest zbyt ciężka dla ciebie. Sam jej nie podołasz.Wj 18:18 UBG), i Mojżesz podzielił się pracą. Wyczerpanemu Eliaszowi Bóg dał najpierw jedzenie i sen (5Potem położył się i zasnął pod tym jałowcem. A wtedy Anioł dotknął go i powiedział mu: Wstań i jedz.6A gdy spojrzał, oto przy jego głowie leżał placek pieczony na węgielkach i dzban wody. Jadł więc i pił, i znowu się położył.7Anioł PANA wrócił ponownie, dotknął go i powiedział: Wstań i jedz, bo masz przed sobą daleką drogę.8Wstał więc i jadł, i pił, i szedł dzięki mocy tego pokarmu czterdzieści dni i czterdzieści nocy aż do Horebu, góry Boga.1 Krl 19:5-8 UBG). Jeśli służba niszczy twoje zdrowie albo rodzinę, coś trzeba zmienić.
Jak znaleźć swoją służbę?
Zacznij od tego, co już masz w rękach. Piotr pisze: „usługujcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzymał” (10Jako dobrzy szafarze różnorakiej łaski Bożej usługujcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzymał.1 P 4:10 UBG), a Paweł obok niezwykłych darów wymienia zupełnie zwyczajne: „jeśli usługiwania, niech usługuje” (7Jeśli usługiwania, niech usługuje; jeśli ktoś naucza, niech trwa w nauczaniu;Rz 12:7 UBG). Zobacz, czego potrzebują ludzie obok ciebie, co umiesz robić i co sprawia ci radość, kiedy robisz to dla innych. Talenty pan rozdał „każdemu według jego zdolności” (15Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, a trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i zaraz odjechał.Mt 25:15 UBG), więc nie musisz robić tego, co ktoś inny. Często swoją służbę odkrywasz dopiero wtedy, gdy jesteś wierny w małych sprawach (10Kto jest wierny w najmniejszym, i w wielkim jest wierny, a kto w najmniejszym jest niesprawiedliwy, i w wielkim jest niesprawiedliwy.Łk 16:10 UBG).
Służę od lat i nikt tego nie docenia. Co z tym zrobić?
Najpierw zapamiętaj, że Bóg widzi: „Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć o waszym dziele i trudzie miłości” (10Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć o waszym dziele i trudzie miłości, którą okazaliście dla jego imienia, gdy służyliście świętym i nadal służycie.Hbr 6:10 UBG). Ojciec, „który widzi w ukryciu, odda ci jawnie” (4Aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odda ci jawnie.Mt 6:4 UBG). Potem zapytaj siebie uczciwie, dla kogo to robisz. Starszy syn z przypowieści służył latami i w końcu wypomniał ojcu, że nic za to nie dostał (29A on odpowiedział ojcu: Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przekroczyłem twego przykazania, jednak nigdy nie dałeś mi koźlęcia, abym się weselił z moimi przyjaciółmi.Łk 15:29 UBG). Ojciec odpowiedział mu: „ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie” (31A on mu odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie.Łk 15:31 UBG). Jeśli w służbie zostało już tylko zmęczenie i żal, powiedz to Bogu i odpocznij.
Czy Jezus był sługą, skoro jest Bogiem?
Tak, z własnego wyboru. Paweł pisze, że Jezus, „będąc w postaci Boga”, ogołocił samego siebie, „przyjmując postać sługi” (6Który, będąc w postaci Boga, nie uważał bycia równym Bogu za grabież;7Lecz ogołocił samego siebie, przyjmując postać sługi i stając się podobny do ludzi;Flp 2:6-7 UBG). Nie przestał przy tym być Bogiem. Przez Niego wszystko zostało stworzone (16Przez niego bowiem wszystko zostało stworzone, to, co w niebie i to, co na ziemi, to, co widzialne i co niewidzialne, czy trony, czy panowania, czy zwierzchności, czy władze. Wszystko przez niego i dla niego zostało stworzone.Kol 1:16 UBG). Sam mówił: „Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć” (45Bo i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i aby dać swe życie na okup za wielu.Mk 10:45 UBG), i umył uczniom nogi, wiedząc, „że Ojciec dał wszystko w jego ręce” (3Jezus, wiedząc, że Ojciec dał wszystko w jego ręce i że od Boga wyszedł, i do Boga idzie;J 13:3 UBG). Izajasz zapowiedział Go jako Sługę Pana (1Oto mój sługa, którego wspieram, mój wybrany, którego sobie upodobała moja dusza. Dałem mu swojego Ducha, on przyniesie narodom sąd.Iz 42:1 UBG), a Mateusz odnosi te słowa do Jezusa (18Oto mój sługa, którego wybrałem, mój umiłowany, w którym moja dusza ma upodobanie. Złożę na nim mojego Ducha, a on ogłosi sąd narodom.Mt 12:18 UBG).
Zakopałem swój talent. Czy jest już za późno?
Dopóki żyjesz, nie jest za późno. Trzeci sługa z przypowieści zakopał talent ze strachu przed panem, którego uważał za surowego (24Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent i powiedział: Panie, wiedziałem, że jesteś człowiekiem surowym: żniesz, gdzie nie posiałeś i zbierasz, gdzie nie rozsypałeś.25Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz, co twoje.Mt 25:24-25 UBG). Jeśli u ciebie też tak było, zacznij od zmiany tego obrazu Boga, bo jest fałszywy. „Jak ojciec ma litość nad dziećmi, tak PAN ma litość nad tymi, którzy się go boją” (13Jak ojciec ma litość nad dziećmi, tak PAN ma litość nad tymi, którzy się go boją.Ps 103:13 UBG). Powiedz Mu, co zaniedbałeś: „Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy” (9Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości.1 J 1:9 UBG). Potem zrób jedną małą rzecz z tym, co masz dzisiaj.
Czy wolno odmówić, kiedy w kościele proszą mnie o kolejną służbę?
Tak, czasem nawet trzeba. Apostołowie powiedzieli: „Nie jest rzeczą słuszną, żebyśmy porzucili słowo Boże, a obsługiwali stoły”, i znaleźli do tego innych ludzi (2Wtedy dwunastu, zwoławszy całe mnóstwo uczniów, powiedziało: Nie jest rzeczą słuszną, żebyśmy porzucili słowo Boże, a obsługiwali stoły.3Upatrzcie więc, bracia, spośród siebie siedmiu mężczyzn, mających dobre świadectwo, pełnych Ducha Świętego i mądrości, którym zlecimy tę sprawę.Dz 6:2-3 UBG). Kiedy wszyscy szukali Jezusa, powiedział: „Chodźmy do przyległych miasteczek, abym i tam głosił, bo po to przyszedłem” (38Wtedy im powiedział: Chodźmy do przyległych miasteczek, abym i tam głosił, bo po to przyszedłem.Mk 1:38 UBG). Zanim się zgodzisz, zapytaj Boga, czy to twoje zadanie, i sprawdź, czy nie odbierasz czasu rodzinie albo odpoczynkowi. Odmowa nie jest grzechem. Grzechem bywa za to zgoda, za którą stoi strach przed ludźmi (10Czy teraz bowiem chcę pozyskać ludzi, czy Boga? Albo czy staram się przypodobać ludziom? Gdybym nadal ludziom chciał się przypodobać, nie byłbym sługą Chrystusa.Ga 1:10 UBG).
Co znaczy przekłute ucho niewolnika w Biblii?
W Izraelu niewolnik Hebrajczyk wychodził na wolność w siódmym roku (2Jeśli kupisz niewolnika – Hebrajczyka, sześć lat będzie ci służyć, a w siódmym roku wyjdzie na wolność bez wykupu.Wj 21:2 UBG). Jeśli jednak powiedział „Kocham mojego pana, moją żonę i moich synów, nie wyjdę na wolność”, pan przekłuwał mu ucho przy drzwiach domu. Ten człowiek zostawał w tym domu na zawsze (5A jeśli niewolnik powie: Kocham mojego pana, moją żonę i moich synów, nie wyjdę na wolność;6Wtedy jego pan zaprowadzi go do sędziów i przyprowadzi go do drzwi albo do ich słupka; i jego pan szydłem przekłuje mu ucho, i będzie jego niewolnikiem na zawsze.Wj 21:5-6 UBG). Księga Powtórzonego Prawa dodaje powód: „bo miłuje ciebie i twój dom i ponieważ jest mu u ciebie dobrze” (16Ale jeśli on ci powie: Nie odejdę od ciebie – bo miłuje ciebie i twój dom i ponieważ jest mu u ciebie dobrze;Pwt 15:16 UBG). To obraz służby z wyboru i z miłości, nie z przymusu. Tak służy Bogu Jego sługa.
Czy „sługa Boży” to tytuł tylko dla wybranych?
Pismo daje go wielkim postaciom: Abrahamowi (24Tej nocy ukazał mu się PAN i powiedział: Ja jestem Bogiem twego ojca Abrahama. Nie bój się, bo jestem z tobą. Będę ci błogosławił i rozmnożę twoje potomstwo ze względu na mego sługę Abrahama.Rdz 26:24 UBG), Mojżeszowi (5Tam właśnie umarł Mojżesz, sługa PANA, w ziemi Moabu, według słowa PANA.Pwt 34:5 UBG), Jozuemu (29Po tych wydarzeniach umarł Jozue, syn Nuna, sługa PANA, mając sto dziesięć lat.Joz 24:29 UBG) i prorokom. Ale tym samym słowem nazywa wszystkich wierzących. Piotr pisze do zwykłych chrześcijan, żeby żyli „jak ludzie wolni [...] lecz jak słudzy Boga” (16Jak ludzie wolni, ale nie jak ci, którzy używają wolności jako zasłony dla zła, lecz jak słudzy Boga.1 P 2:16 UBG), a w Księdze Objawienia słowa „jego słudzy będą mu służyć” (3I nie będzie już żadnego przekleństwa. Lecz będzie w nim tron Boga i Baranka, a jego słudzy będą mu służyć.Obj 22:3 UBG) dotyczą całego ludu Bożego. Nie trzeba czekać na żaden tytuł, żeby służyć Bogu. Wystarczy powiedzieć to, co Samuel: „Mów, bo twój sługa słucha” (10Potem PAN przyszedł, stanął i zawołał tak jak poprzednio: Samuelu, Samuelu! I Samuel odpowiedział: Mów, bo twój sługa słucha.1 Sm 3:10 UBG).
