W przypowieści o synu marnotrawnym jest dwóch synów, a kończy się ona na starszym. To on najlepiej pokazuje, co znaczy być synem Bożym. Młodszy roztrwonił swoją część majątku i wrócił do domu. Starszy był wtedy w polu. Kiedy wracał, usłyszał muzykę i tańce, a jeden ze sług powiedział mu, że ojciec urządził ucztę na powrót brata (25Tymczasem jego starszy syn był na polu. Gdy wracał i był blisko domu, usłyszał muzykę i tańce.26Zawołał więc jednego ze sług i pytał, co to wszystko znaczy.27A on mu odpowiedział: Twój brat powrócił, a twój ojciec zabił tłuste cielę, ponieważ odzyskał go zdrowego.Łk 15:25-27 UBG).
Wtedy rozgniewał się i nie chciał wejść. Jego ojciec jednak wyszedł i namawiał go. A on odpowiedział ojcu: Oto tyle lat ci służęPrzypis 1Po grecku δουλεύω (douleuo): służyć jak niewolnik. i nigdy nie przekroczyłem twego przykazania, jednak nigdy nie dałeś mi koźlęcia, abym się weselił z moimi przyjaciółmi. Ale kiedy wrócił ten twój syn, który roztrwonił twój majątek z nierządnicami, zabiłeś dla niego tłuste cielę. A on mu odpowiedział: SynuPrzypis 2Po grecku τέκνον (teknon): dziecko. Czułe słowo, jakim w domu mówi się do dziecka., ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie. Lecz trzeba było weselić się i radować, że ten twój brat był martwy, a znowu żyje, zaginął, a został znaleziony.
Łk 15:28-32
Ten człowiek przez całe życie mieszkał w domu ojca, a w dniu święta stał pod drzwiami. Mówił o latach pracy i o tym, czego nie dostał. Usłyszał od ojca: wszystko, co mam, jest twoje. Być synem Bożym to wiedzieć, że jesteś w domu, i żyć jak u siebie.
Synem jesteś od pierwszego dnia
Zanim zapytamy, jak żyje syn, trzeba powiedzieć, kto nim jest. Paweł pisze do wierzących w Galacji: „Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa” (26Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa.Ga 3:26 UBG). Jan pisze o Jezusie, że tym, którzy Go przyjęli, „dał moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w jego imię” (12Lecz wszystkim tym, którzy go przyjęli, dał moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w jego imię;J 1:12 UBG). Synem Bożym nie zostaje się po latach. Jest się nim od dnia, w którym się uwierzyło. Słowo „syn” obejmuje tu kobiety i mężczyzn, bo w Chrystusie „nie ma mężczyzny ani kobiety” (28Nie ma Żyda ani Greka, nie ma niewolnika ani wolnego, nie ma mężczyzny ani kobiety; wszyscy bowiem jedno jesteście w Chrystusie Jezusie.Ga 3:28 UBG), a Bóg mówi: „będziecie mi synami i córkami” (18I będę wam Ojcem, a wy będziecie mi synami i córkami – mówi Pan Wszechmogący.2 Kor 6:18 UBG).
Ważna jest też kolejność:
A ponieważ jesteście synami, Bóg posłał do waszych serc Ducha swego Syna, wołającego: AbbaPrzypis 3Aramejskie słowo „ojcze”, zapisane w greckim tekście jako ἀββα (abba). Tak w domu zwracały się do ojca dzieci, także dorosłe., Ojcze! Tak więc już nie jesteś sługą, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.
Ga 4:6-7
Najpierw jesteś synem, a potem Bóg daje ci Ducha, który woła w tobie „Ojcze”. Słowo „Abba” bywa tłumaczone jako „tatusiu”, ale to przesada. Jezus powiedział „Abba” w ogrodzie Getsemani, w noc przed ukrzyżowaniem, w najcięższej modlitwie swojego życia (36I powiedział: Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co ty.Mk 14:36 UBG). To słowo jest bliskie i proste, ale nie dziecinne. Zdanie „już nie jesteś sługą” dotyczy niewoli pod Prawem Mojżesza, zanim przyszedł Chrystus (1Mówię więc: Dopóki dziedzic jest dzieckiem, niczym się nie różni od sługi, chociaż jest panem wszystkiego.2Lecz jest poddany opiekunom i zarządcom aż do czasu wyznaczonego przez ojca.3Podobnie i my, gdy byliśmy dziećmi, byliśmy w niewoli żywiołów tego świata.4Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem;5Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.Ga 4:1-5 UBG). Syn dalej służy Ojcu, co wyjaśniamy w tekście o słudze Bożym.
Paweł pisze też: „Wszyscy bowiem ci, którzy są prowadzeni przez Ducha Bożego, są synami Bożymi” (14Wszyscy bowiem ci, którzy są prowadzeni przez Ducha Bożego, są synami Bożymi.Rz 8:14 UBG). W tym zdaniu nie chodzi o jakąś lepszą grupę synów. Zaczyna się ono od „bowiem”, więc wyjaśnia poprzedni werset: „jeśli Duchem uśmiercacie uczynki ciała, będziecie żyć” (13Jeśli bowiem żyjecie według ciała, umrzecie, ale jeśli Duchem uśmiercacie uczynki ciała, będziecie żyć.Rz 8:13 UBG). Kto pozwala, żeby Duch odciągał go od grzechu, pokazuje, do jakiej rodziny należy.
Kim jesteś jako dziecko Boże i co daje ci Duch Święty, opisujemy w tekście o tożsamości w Chrystusie. Tu chodzi o coś innego: jak żyje ktoś, kto już jest synem. Synostwo dostajesz w darze. Żyć jak syn uczysz się przez całe życie.
Syn nie musi niczego udowadniać
Zaraz po chrzcie w Jordanie, zanim Jezus zaczął nauczać i uzdrawiać, z nieba padło zdanie: „To jest mój umiłowany Syn, w którym mam upodobanie” (17I rozległ się głos z nieba: To jest mój umiłowany Syn, w którym mam upodobanie.Mt 3:17 UBG). Ojciec powiedział to, zanim Syn zrobił choćby jeden cud. Potem Duch zaprowadził Jezusa na pustynię, gdzie przez czterdzieści dni pościł, a diabeł Go kusił.
Wówczas przystąpił do niego kusiciel i powiedział: Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, aby te kamienie stały się chlebem. A on odpowiedział: Jest napisane: Nie samym chlebem będzie żył człowiek, ale każdym słowem pochodzącym z ust Boga.
Mt 4:3-4
Kusiciel podważył właśnie te słowa z nieba. Jeśli jesteś Synem, to udowodnij. Jezus nie udowodnił niczego cudem. Odpowiedział słowem Ojca zapisanym w Piśmie. To samo „Jeśli jesteś Synem Bożym” wróciło pod krzyżem, razem z wezwaniem „zejdź z krzyża” (40I mówiąc: Ty, który burzysz świątynię i w trzy dni ją odbudowujesz, ratuj samego siebie. Jeśli jesteś Synem Bożym, zejdź z krzyża.Mt 27:40 UBG). I tym razem Jezus niczego nie udowadniał. Został na krzyżu.
Starszy syn z przypowieści miał za to gotową listę dowodów: „tyle lat ci służę” i „nigdy nie przekroczyłem twego przykazania”. Kto musi coś udowadniać, zawsze nosi przy sobie rachunek. Kto jest pewny swojego miejsca przy stole, może powiedzieć „nie wiem, naucz mnie”, bo nie boi się, że je straci. Jezus umył uczniom nogi, „wiedząc, że Ojciec dał wszystko w jego ręce” (3Jezus, wiedząc, że Ojciec dał wszystko w jego ręce i że od Boga wyszedł, i do Boga idzie;J 13:3 UBG). Mógł się schylić, bo niczego nie musiał udowadniać.
Syn patrzy, co robi Ojciec
Jezus uzdrowił w szabat człowieka, który chorował od trzydziestu ośmiu lat. Kiedy ludzie mieli Mu to za złe, odpowiedział: „Mój Ojciec działa aż dotąd i ja działam” (17A Jezus im odpowiedział: Mój Ojciec działa aż dotąd i ja działam.J 5:17 UBG). Zaraz potem powiedział, jak żyje Syn:
Wtedy Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Syn nie może nic czynić sam od siebie, tylko to, co widzi, że czyni Ojciec. Co bowiem on czyni, to i Syn czyni tak samo. Bo Ojciec miłujePrzypis 4Po grecku φιλέω (phileo): kochać serdecznie, tak jak kocha się przyjaciela i najbliższą rodzinę. Syna i ukazuje mu wszystko, co sam czyni. I pokaże mu większe dzieła niż te, abyście się dziwili.
J 5:19-20
Ojciec pokazuje, bo kocha. Syn patrzy i robi to samo. Widać to już u dwunastoletniego Jezusa. Rodzice szukali Go przez trzy dni, a kiedy znaleźli Go w świątyni, powiedział im: „Czy nie wiedzieliście, że muszę być w tym, co należy do mego Ojca?” (49I powiedział do nich: Czemu mnie szukaliście? Czy nie wiedzieliście, że muszę być w tym, co należy do mego Ojca?Łk 2:49 UBG). Zaraz potem wrócił z nimi do Nazaretu „i był im posłuszny” (51Wtedy poszedł z nimi i wrócił do Nazaretu, i był im posłuszny. A jego matka zachowywała wszystkie te słowa w swoim sercu.Łk 2:51 UBG). Ten, który miał Ojca w niebie, słuchał też ziemskich rodziców.
Dla nas znaczy to, że zanim zapytasz „co mam zrobić?”, najpierw patrzysz, co robi Ojciec. Szukasz Go w Piśmie i w modlitwie, a resztę pokazuje Duch Święty (13Lecz gdy przyjdzie on, Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę. Nie będzie bowiem mówił sam od siebie, ale będzie mówił to, co usłyszy, i oznajmi wam przyszłe rzeczy.14On mnie uwielbi, bo weźmie z mojego i wam oznajmi.15Wszystko, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że weźmie z mojego i wam oznajmi.J 16:13-15 UBG). Na jakie sposoby Bóg pokazuje swoją wolę, znajdziesz w tekście o objawieniu.
Synów poznaje się też po tym, że są podobni do Ojca. Jezus mówi o wrogach: „módlcie się za tych, którzy wam wyrządzają zło i prześladują was; Abyście byli synami waszego Ojca, który jest w niebie” (44Lecz ja wam mówię: Miłujcie waszych nieprzyjaciół, błogosławcie tym, którzy was przeklinają, dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą i módlcie się za tych, którzy wam wyrządzają zło i prześladują was;45Abyście byli synami waszego Ojca, który jest w niebie. On bowiem sprawia, że jego słońce wschodzi nad złymi i nad dobrymi i deszcz zsyła na sprawiedliwych i niesprawiedliwych.Mt 5:44-45 UBG). Paweł pisze: „Bądźcie więc naśladowcami Boga jako umiłowane dzieci” (1Bądźcie więc naśladowcami Boga jako umiłowane dzieci;Ef 5:1 UBG). Dziecko naśladuje ojca, bo go kocha i widzi go codziennie. Nie robi tego po to, żeby mogło zostać w domu.
Jezus opowiedział też krótką przypowieść o dwóch synach. Pewien ojciec poprosił obu, żeby poszli pracować w winnicy. Pierwszy odpowiedział „Nie chcę”, ale potem poszedł. Drugi powiedział „Idę, panie” i nie poszedł. Jezus zapytał słuchaczy: „Który z tych dwóch wypełnił wolę ojca?” (28Jak wam się wydaje? Pewien człowiek miał dwóch synów. Podszedł do pierwszego i powiedział: Synu, idź, pracuj dziś w mojej winnicy.29Ale on odpowiedział: Nie chcę. Lecz potem odczuł żal i poszedł.30Podszedł do drugiego i powiedział to samo. On zaś odpowiedział: Idę, panie. Ale nie poszedł.31Który z tych dwóch wypełnił wolę ojca? Odpowiedzieli mu: Ten pierwszy. Jezus im powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa Bożego.Mt 21:28-31 UBG). Liczy się to, kto poszedł do winnicy, a nie to, kto ładniej odpowiedział.
Starszy syn: w domu, a jak najemnik
Wróćmy do starszego syna, bo to on jest w tej przypowieści najbliżej wielu z nas. Jezus opowiedział ją, kiedy „zbliżali się do niego wszyscy celnicy i grzesznicy, aby go słuchać. A faryzeusze i uczeni w Piśmie szemrali” (1I zbliżali się do niego wszyscy celnicy i grzesznicy, aby go słuchać.2A faryzeusze i uczeni w Piśmie szemrali, mówiąc: Ten człowiek przyjmuje grzeszników i jada z nimi.Łk 15:1-2 UBG). Celnicy ściągali podatki dla Rzymian i uchodzili za zdrajców. Faryzeusze i uczeni w Piśmie najlepiej znali Prawo Mojżesza i pilnie go przestrzegali. Nie podobało im się, że Jezus jada z grzesznikami. To do nich Jezus skierował trzy przypowieści o tym, jak Bóg szuka zgubionych: o owcy, o monecie i o dwóch synach. Ostatnia kończy się na kimś, kto przypomina ich samych.
Starszy syn pracował w polu. O powrocie brata dowiedział się od sługi. Przez lata był blisko ojca, a nie znał jego serca. Kiedy usłyszał o uczcie, rozgniewał się i nie wszedł do domu. Do młodszego syna ojciec wybiegł, a do starszego wyszedł i go namawiał. Każdy z synów był kiedyś poza domem: młodszy daleko od niego, starszy pod samymi drzwiami.
W odpowiedzi starszego słychać najemnika. Lata w domu ojca liczy jak staż w pracy, a posłuszeństwo traktuje jak listę zasług. Na koniec wystawia rachunek: nigdy nie dostał nawet koźlęcia. O bracie mówi „ten twój syn”. Dodaje też, że brat roztrwonił majątek z nierządnicami, choć przypowieść mówi wcześniej tylko tyle, że żył „rozpustnie” (13Po kilku dniach młodszy syn, zabrawszy wszystko, odjechał w dalekie strony i roztrwonił tam swój majątek, żyjąc rozpustnie.Łk 15:13 UBG).
Na to ojciec odpowiada: „ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie”. To zdanie trzeba czytać dosłownie. Na początku przypowieści, kiedy młodszy syn poprosił o swoją część, ojciec podzielił majątek między obu synów (12I powiedział młodszy z nich do ojca: Ojcze, daj mi część majątku, która na mnie przypada. Podzielił więc majątek między nich.Łk 15:12 UBG). Starszy miał wszystko, a żalił się, że nie dostał koźlęcia. „Ten twój syn” ojciec zamienia też na „ten twój brat” (30Ale kiedy wrócił ten twój syn, który roztrwonił twój majątek z nierządnicami, zabiłeś dla niego tłuste cielę.Łk 15:30 UBG.32).
Tę samą postawę Jezus pokazał w przypowieści o robotnikach w winnicy. Ci, którzy pracowali od rana, „szemrali przeciwko gospodarzowi”, bo robotnicy z ostatniej godziny dostali tyle samo. Gospodarz zapytał jednego z nich: „Czy twoje oko jest złe dlatego, że ja jestem dobry?” (11A otrzymawszy, szemrali przeciwko gospodarzowi;12Mówiąc: Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzy znosiliśmy ciężar dnia i upał.13A on odpowiedział jednemu z nich: Przyjacielu, nie robię ci krzywdy. Czyż nie umówiłeś się ze mną na grosz?14Weź, co jest twoje, i odejdź. Chcę bowiem temu ostatniemu dać tyle, co tobie.15Czyż z tym, co moje, nie wolno mi robić, co chcę? Czy twoje oko jest złe dlatego, że ja jestem dobry?Mt 20:11-15 UBG). Złe oko to w Biblii obraz zazdrości. Starszy syn gniewał się o to samo: o dobroć okazaną komuś innemu.
Przypowieść nie mówi, czy starszy syn w końcu wszedł na ucztę. Kończy się na ojcu, który stoi przed domem i prosi. Starszemu synowi ojciec niczego nie odebrał i nie wypomniał mu gniewu. Wyszedł do niego, tak jak wcześniej wybiegł do młodszego. Bóg wychodzi naprzeciw jednym i drugim.
Starszy syn latami służył ojcu, a świętować chciał z przyjaciółmi. Tę stronę historii omawiamy w tekście o przyjacielu Boga. Gorycz, która rośnie, kiedy komuś innemu się wiedzie, opisuje część „Żal do Boga, kiedy innym się wiedzie” w tekście o przebaczeniu.
Najemnik, niewolnik i sierota
Synem jest się przez wiarę, ale można żyć tak, jakby się nim nie było. W Piśmie widać trzy takie postawy.
Najemnik
Najemnik to robotnik, któremu płaci się za dzień pracy. Młodszy syn chciał wrócić do domu właśnie jako najemnik: „Zrób ze mnie jednego ze swoich najemników” (19I nie jestem już godny nazywać się twoim synem. Zrób ze mnie jednego ze swoich najemników.Łk 15:19 UBG). Wydawało mu się, że tak będzie bezpieczniej. Najemnik ma jasne warunki, wie, za co mu płacą, i nie musi przyjmować łaski, której nie da się spłacić. Przed ojcem syn zdążył wyznać grzech i powiedzieć: „nie jestem już godny nazywać się twoim synem”. Do prośby o miejsce najemnika już nie doszedł, bo ojciec od razu kazał sługom przynieść najlepszą szatę, pierścień i obuwie (21I powiedział do niego syn: Ojcze, zgrzeszyłem przeciwko niebu i przed tobą; nie jestem już godny nazywać się twoim synem.22Lecz ojciec powiedział do swoich sług: Przynieście najlepszą szatę i ubierzcie go; dajcie mu też pierścień na rękę i obuwie na nogi.Łk 15:21-22 UBG).
Jezus mówi o najemniku jeszcze w innym miejscu. Kiedy przychodzi wilk, najemnik „opuszcza owce i ucieka”, bo „nie troszczy się o owce” (12Lecz najemnik, który nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, widząc nadchodzącego wilka, opuszcza owce i ucieka, a wilk porywa i rozprasza owce.13Najemnik ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy się o owce.J 10:12-13 UBG). Kto ma postawę najemnika, pracuje dla Boga, żeby coś dostać. Liczy, pilnuje swojego odcinka i odchodzi, kiedy robi się trudno. Kto jest synem, widzi w domu Ojca to, co trzeba zrobić, i nie mówi „to nie moja robota”. Starszy syn był synem, a myślał jak najemnik. Podobnie myśli ktoś, kto po złym dniu chce najpierw wszystko odrobić, a dopiero potem wrócić do Boga. Opisujemy to w tekście o wierze, w części „Życie z Bogiem to nie spłacanie rat”.
Niewolnik w lęku
Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze! Ten to Duch poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi.
Rz 8:15-16
Pierwszy lęk w Biblii przyszedł zaraz po pierwszym grzechu. Kiedy Bóg zawołał Adama, ten odpowiedział: „zląkłem się, gdyż jestem nagi, i ukryłem się” (10On odpowiedział: Usłyszałem twój głos w ogrodzie i zląkłem się, gdyż jestem nagi, i ukryłem się.Rdz 3:10 UBG). Niewolnik w lęku robi to samo: po grzechu ucieka od Ojca, a nie do Niego. Jest posłuszny, bo boi się kary. Każdy kłopot czyta jako znak, że Bóg się od niego odwrócił.
Syn po upadku idzie do Ojca. „Jeśli jednak ktoś zgrzeszy, mamy orędownika u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego” (1Moje dzieci, piszę wam to, abyście nie grzeszyli. Jeśli jednak ktoś zgrzeszy, mamy orędownika u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego.1 J 2:1 UBG). „Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski” (16Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w stosownej chwili.Hbr 4:16 UBG). Tak było też w przypowieści. Młodszy syn był jeszcze daleko od domu, a ojciec, „podbiegłszy, rzucił mu się na szyję i ucałował go” (20Wtedy wstał i poszedł do swego ojca. A gdy był jeszcze daleko, zobaczył go jego ojciec i użalił się nad nim, a podbiegłszy, rzucił mu się na szyję i ucałował go.Łk 15:20 UBG).
Sierota
W ostatnią noc przed śmiercią Jezus obiecał uczniom: „Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was” (18Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was.J 14:18 UBG). Mówił o Duchu Świętym, który „z wami przebywa i w was będzie” (17Ducha prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo go nie widzi ani go nie zna. Wy jednak go znacie, gdyż z wami przebywa i w was będzie.J 14:17 UBG). W Starym Testamencie sierota to ktoś, za kim nikt się nie ujmie. Prawo każe jej bronić (17Nie naginaj sądu obcego ani sieroty i nie bierz w zastaw odzieży wdowy;Pwt 24:17 UBG), a psalm mówi o Bogu: „Ojcem dla sierot i sędzią dla wdów jest Bóg w swym świętym przybytku. Bóg samotnym daje dom” (5Ojcem dla sierot i sędzią dla wdów jest Bóg w swym świętym przybytku.6Bóg samotnym daje dom, więźniów uwalnia z oków, ale oporni mieszkają w suchej ziemi.Ps 68:5-6 UBG).
Wierzący może jednak żyć jak sierota, choć ma Ojca. Rodzice, którzy adoptowali starsze dzieci, często opowiadają o takiej scenie. Przy stole ich biologiczne dzieci jedzą spokojnie, a dzieci adoptowane rzucają się na jedzenie, jakby miało go zaraz zabraknąć. W nowym domu nikt im go nie zabierze, a one jeszcze długo jedzą tak, jak jadły w starym. W papierach są już w rodzinie. Ich odruchy jeszcze o tym nie wiedzą.
Tak wygląda postawa sieroty. Sierota walczy o swoje, bo myśli, że nikt się za nią nie ujmie. Nie prosi, bo uważa, że nie zasłużyła. Porównuje się z innymi i ma poczucie, że Bóg widzi wszystkich, tylko nie ją. Każde upomnienie słyszy jak odrzucenie. Na to wszystko odpowiada modlitwa Jezusa z ostatniej nocy. Jezus mówi w niej do Ojca o uczniach i o tych, którzy uwierzą przez ich słowo: „umiłowałeś ich, jak i mnie umiłowałeś” (23Ja w nich, a ty we mnie, aby byli doskonali w jedno, żeby świat poznał, że ty mnie posłałeś i że umiłowałeś ich, jak i mnie umiłowałeś.J 17:23 UBG). Ojciec kocha cię tak samo jak Syna. Jeśli nie umiesz tego przyjąć, często stoi za tym rana. Jak przynieść ją Bogu, pokazuje tekst o tożsamości.
Syn prosi inaczej
Syn prosi Ojca o wszystko, ale nie musi Go przekonywać. Jezus mówi: „nie bądźcie wielomówni jak poganie [...] gdyż wasz Ojciec wie, czego potrzebujecie, zanim go poprosicie” (7A modląc się, nie bądźcie wielomówni jak poganie; oni bowiem sądzą, że ze względu na swoją wielomówność będą wysłuchani.8Nie bądźcie do nich podobni, gdyż wasz Ojciec wie, czego potrzebujecie, zanim go poprosicie.Mt 6:7-8 UBG). Poganie zabiegali o łaskę bogów, których się bali. Syn wie, że Ojciec jest po jego stronie.
I czy jest wśród was człowiek, który da synowi kamień, gdy ten prosi o chleb? A gdy prosi o rybę, czy da mu węża? Jeśli więc wy, będąc złymi, umiecie dawać dobre dary waszym dzieciom, o ileż bardziej wasz Ojciec, który jest w niebie, da dobre rzeczy tym, którzy go proszą.
Mt 7:9-11
Jezus nie mówi „może da”, tylko „o ileż bardziej”. Nie potrzebujesz też kogoś, kto wyprosi dla ciebie u Ojca trochę życzliwości: „Nie mówię wam, że ja będę prosił Ojca za wami. Sam bowiem Ojciec was miłuje” (26W tym dniu będziecie prosić w moje imię. Nie mówię wam, że ja będę prosił Ojca za wami.27Sam bowiem Ojciec was miłuje, bo wy mnie umiłowaliście i uwierzyliście, że ja wyszedłem od Boga.J 16:26-27 UBG). Kiedy się modlisz, wchodzisz w rozmowę, która już trwa, bo Duch „wstawia się za nami w niewysłowionych westchnieniach” (26Podobnie i Duch dopomaga naszej słabości. Nie wiemy bowiem, o co powinniśmy się modlić, jak trzeba, ale sam Duch wstawia się za nami w niewysłowionych westchnieniach.Rz 8:26 UBG).
W Getsemani Jezus modlił się tak: „Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co ty” (36I powiedział: Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co ty.Mk 14:36 UBG). Syn mówi Ojcu otwarcie, czego chce, i ufa Mu na tyle, żeby oddać Mu ostatnie słowo. Kielich, o którym mówi Jezus, to krzyż, na który szedł dla nas. Tę modlitwę odnosimy więc do krzyża, a nie do każdej przeszkody w życiu. Wolą Boga wobec chorych jest uzdrowienie, o czym piszemy w tekście o uzdrowieniu. Jak się modlić, wyjaśnia tekst o modlitwie.
Synowie są wolni
W Kafarnaum poborcy podatku na świątynię zapytali Piotra: „Czy wasz nauczyciel nie płaci podatku?” (24A gdy przyszli do Kafarnaum, podeszli do Piotra poborcy podatku i zapytali: Czy wasz nauczyciel nie płaci podatku?Mt 17:24 UBG).
On odpowiedział: Płaci. A gdy wchodził do domu, uprzedził go Jezus, mówiąc: Jak ci się wydaje, Szymonie? Od kogo królowie ziemscy pobierają cło albo podatek? Od swoich synów czy od obcych? Piotr mu odpowiedział: Od obcych. I powiedział mu Jezus: A więc synowie są wolni. Ale żebyśmy ich nie zgorszyli, idź nad morze, zarzuć wędkę, weź pierwszą złowioną rybę i otwórz jej pyszczek, a znajdziesz statera. Weź go i daj im za mnie i za siebie.
Mt 17:25-27
Świątynia była domem Ojca, więc Syn nie musiał płacić na nią podatku. Jezus mówi jednak „synowie”, a potem każe Piotrowi zapłacić „za mnie i za siebie”. Piotr też jest synem. Synowie są wolni, a mimo to Jezus płaci, żeby nikogo nie zgorszyć. Wolność syna nie jest po to, żeby stawiać na swoim. Paweł pisze o sobie: „Będąc bowiem wolny wobec wszystkich, samego siebie uczyniłem niewolnikiem wszystkich, abym więcej ludzi pozyskał” (19Będąc bowiem wolny wobec wszystkich, samego siebie uczyniłem niewolnikiem wszystkich, abym więcej ludzi pozyskał.1 Kor 9:19 UBG).
Kiedy indziej Jezus mówił o niewoli grzechu i powiedział, czym syn różni się od niewolnika:
A sługa nie mieszka w domu na wieki, lecz Syn mieszkaPrzypis 5Po grecku μένω (meno): zostawać, trwać, mieszkać. na wieki. Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie prawdziwie wolni.
J 8:35-36
Tego samego greckiego słowa Jezus użył kilka wersetów wcześniej: „Jeśli będziecie trwać w moim słowie, będziecie prawdziwie moimi uczniami” (31Wtedy Jezus mówił do tych Żydów, którzy mu uwierzyli: Jeśli będziecie trwać w moim słowie, będziecie prawdziwie moimi uczniami.J 8:31 UBG). Uczeń trwa w słowie, a syn trwa w domu. To jedna relacja widziana z dwóch stron. Co znaczy trwać w słowie, opisujemy we wpisie o uczniach Jezusa. Starszy syn mieszkał w domu, a nie czuł się w nim wolny. Czekał, aż ojciec da mu koźlę, jakby nic w tym domu nie należało do niego.
Ojciec wychowuje, bo jesteś synem
List do Hebrajczyków został napisany do zmęczonych ludzi. Za wiarę stracili majątek (34Cierpieliście bowiem ze mną w moich więzach i przyjęliście z radością grabież waszego mienia, wiedząc, że macie w sobie lepszą i trwałą majętność w niebie.Hbr 10:34 UBG), a walka z grzechem nie szła im łatwo. Autor każe im patrzeć na Jezusa, „który zniósł tak wielki sprzeciw wobec siebie ze strony grzeszników” (3Pomyślcie więc o tym, który zniósł tak wielki sprzeciw wobec siebie ze strony grzeszników, abyście nie zniechęcali się w waszych umysłach i nie ustawali.Hbr 12:3 UBG), i przypomina im zdanie z Księgi Przysłów:
I zapomnieliście o napomnieniu, które jest kierowane do was jako synów: Mój synu, nie lekceważ karaniaPrzypis 6Po grecku παιδεία (paideia): wychowanie dziecka, czyli nauka, upominanie i ćwiczenie. Po polsku „karanie” brzmi tu ostrzej niż słowo w greckim tekście. Pana i nie zniechęcaj się, gdy on cię napomina. Kogo bowiem Pan miłuje, tego karze, a chłoszcze każdego, którego za syna przyjmuje. Jeśli znosicie karanie, Bóg obchodzi się z wami jak z synami. Jaki to bowiem syn, którego ojciec nie karze?
Hbr 12:5-7
Autor ostrzega tu przed dwoma błędami. Upomnienie można zlekceważyć: wzruszyć ramionami i iść dalej. Można się też nim zniechęcić i uznać, że Ojciec cię odrzucił. Wychowanie jest tymczasem dowodem synostwa. Ziemscy ojcowie wychowywali „według swego uznania”, a Bóg robi to „dla naszego dobra, abyśmy byli uczestnikami jego świętości” (10Tamci bowiem karali nas przez krótki czas według swego uznania. Ten zaś czyni to dla naszego dobra, abyśmy byli uczestnikami jego świętości.Hbr 12:10 UBG). Wychowanie na razie nie cieszy, ale potem przynosi „błogi owoc sprawiedliwości tym, którzy przez nie byli ćwiczeni” (11A żadne karanie w danej chwili nie wydaje się radosne, ale smutne. Potem jednak przynosi błogi owoc sprawiedliwości tym, którzy przez nie byli ćwiczeni.Hbr 12:11 UBG). Dwa wersety dalej pada cel: „aby to, co chrome, nie zeszło z drogi, ale raczej zostało uzdrowione” (13Prostujcie ścieżki dla waszych stóp, aby to, co chrome, nie zeszło z drogi, ale raczej zostało uzdrowione.Hbr 12:13 UBG).
Jak Ojciec wychowuje? Najczęściej przez Słowo, które jest pożyteczne „do strofowania, do poprawiania, do wychowywania w sprawiedliwości” (16Całe Pismo jest natchnione przez Boga i pożyteczne do nauki, do strofowania, do poprawiania, do wychowywania w sprawiedliwości;2 Tm 3:16 UBG). Przez Ducha Świętego, który przekonuje o grzechu (8A gdy on przyjdzie, będzie przekonywał świat o grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie.J 16:8 UBG). Przez ludzi, których stawia obok ciebie. I przez skutki twoich własnych decyzji: „Co bowiem człowiek sieje, to też żąć będzie” (7Nie łudźcie się, Bóg nie da się z siebie naśmiewać. Co bowiem człowiek sieje, to też żąć będzie.Ga 6:7 UBG).
Od Ojca przychodzi tylko dobro: „Wszelki dar dobry i wszelki dar doskonały pochodzi z góry i zstępuje od Ojca światłości” (17Wszelki dar dobry i wszelki dar doskonały pochodzi z góry i zstępuje od Ojca światłości, u którego nie ma zmiany ani cienia zmienności.Jk 1:17 UBG). Hbr 12 mówi o walce z grzechem i o sprzeciwie ludzi. Dlaczego ludzie chorują, wyjaśnia część „Skąd bierze się choroba” w tekście o uzdrowieniu.
Sierota słyszy w upomnieniu odrzucenie. Syn wie, że jest upominany, bo należy do domu.
Syn i jego bracia
Po zmartwychwstaniu Jezus powiedział Marii Magdalenie: „idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca” (17Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca. Ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca, i do mego Boga, i waszego Boga.J 20:17 UBG). Braćmi nazwał uczniów, którzy trzy dni wcześniej uciekli. List do Hebrajczyków dodaje, że Jezus „nie wstydzi się nazywać ich braćmi” (11Zarówno bowiem ten, który uświęca, jak i uświęceni, z jednego są wszyscy. Z tego powodu nie wstydzi się nazywać ich braćmi;Hbr 2:11 UBG).
Kto jest synem Bożym, ma więc rodzeństwo. Jego postawę widać po tym, jak na nie patrzy. Starszy syn mówił o bracie „ten twój syn”. Jan pisze ostro: „Jeśli ktoś mówi: Miłuję Boga, a nienawidzi swego brata, jest kłamcą” (20Jeśli ktoś mówi: Miłuję Boga, a nienawidzi swego brata, jest kłamcą. Kto bowiem nie miłuje swego brata, którego widzi, jak może miłować Boga, którego nie widzi?1 J 4:20 UBG). W dwóch przypowieściach z tego samego rozdziału pasterz i kobieta, którzy odnaleźli zgubę, zwołują przyjaciół i sąsiadów: „Cieszcie się ze mną” (6A przyszedłszy do domu, zwołuje przyjaciół i sąsiadów i mówi im: Cieszcie się ze mną, bo znalazłem moją zgubioną owcę.Łk 15:6 UBG.9). Starszy syn nie chciał się cieszyć. Kto zna serce Ojca, wie, że w Jego domu wciąż czeka się na tych, którzy jeszcze nie wrócili.
Najtrudniej bywa wtedy, kiedy Bóg prowadzi kogoś obok inaczej niż ciebie. Piotr zapytał kiedyś Jezusa o Jana: „Panie, a co z nim?”. Usłyszał: „co tobie do tego? Ty pójdź za mną” (21Gdy więc Piotr go zobaczył, zapytał Jezusa: Panie, a co z nim?22Jezus mu odpowiedział: Jeśli chcę, żeby on został, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za mną.J 21:21-22 UBG). Porównywanie się z bratem zwykle znaczy, że nie widzisz, co już masz. Paweł daje prostą radę: „Radujcie się z tymi, którzy się radują, a płaczcie z tymi, którzy płaczą” (15Radujcie się z tymi, którzy się radują, a płaczcie z tymi, którzy płaczą.Rz 12:15 UBG). Radość z brata jest decyzją i od niej zaczyna się wyjście z postawy starszego syna. Więcej o tym jest w części „Kiedy Bóg prowadzi drugiego inaczej niż ciebie” tekstu o wierze.
Bracia nie mają też nad sobą ojców, którzy zajęliby miejsce Boga: „wy wszyscy jesteście braćmi. I nikogo na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem. Jeden bowiem jest wasz Ojciec, który jest w niebie” (8Ale wy nie nazywajcie się Rabbi. Jeden bowiem jest wasz Mistrz, Chrystus, a wy wszyscy jesteście braćmi.9I nikogo na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem. Jeden bowiem jest wasz Ojciec, który jest w niebie.Mt 23:8-9 UBG). Ludzie, którzy uczą cię wiary, wskazują ci Ojca. Nie stają między tobą a Nim. Gdzie kończy się władza ludzi w kościele, omawia część „Jeden jest wasz Mistrz” wpisu o uczniach.
Dziedzic, który nie sprzedaje pierworództwa
Zaraz po słowach o wychowaniu synów List do Hebrajczyków ostrzega przed dwiema rzeczami. Pierwsza to „korzeń goryczy”, który wyrasta i szkodzi wielu (15Uważajcie, żeby nikt nie pozbawił się łaski Boga, żeby jakiś korzeń goryczy, wyrastając, nie wyrządził szkody i aby przez niego nie skalało się wielu;Hbr 12:15 UBG). Druga to postawa Ezawa, starszego brata Jakuba, „który za jedną potrawę sprzedał swoje pierworodztwo” (16Żeby nie było żadnego rozpustnika lub bezbożnika jak Ezaw, który za jedną potrawę sprzedał swoje pierworodztwo.Hbr 12:16 UBG). Pierworodny syn dostawał po ojcu podwójną część majątku (17Ale za pierworodnego uzna syna znienawidzonej, dając mu podwójną część wszystkiego, co ma, gdyż on jest początkiem jego siły, jemu przysługuje prawo pierworództwa.Pwt 21:17 UBG). Ezaw wrócił z pola zmęczony i powiedział: „Oto jestem bliski śmierci, na cóż mi pierworództwo?” (32A Ezaw odpowiedział: Oto jestem bliski śmierci, na cóż mi pierworództwo?Rdz 25:32 UBG). Oddał to, czego jeszcze nie widział, za to, co miał przed oczami.
Te dwa ostrzeżenia idą jedno za drugim. Kto nosi w sobie żal do Ojca, łatwo przestaje cenić to, co od Niego dostał. Dziedzictwo syna to nie konto w banku. Paweł pisze, że jesteśmy „dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, jeśli tylko z nim cierpimy, abyśmy też z nim byli uwielbieni” (17A jeśli dziećmi, to i dziedzicami, dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, jeśli tylko z nim cierpimy, abyśmy też z nim byli uwielbieni.Rz 8:17 UBG). Co dokładnie dziedziczysz, wyjaśniamy w części „Dziedzic, czyli co właściwie dziedziczysz” tekstu o tożsamości.
Kiedy ziemski ojciec zawiódł
Dla wielu ludzi słowo „ojciec” nie brzmi dobrze. Ich ojciec pił, bił, odszedł albo był w domu, ale nigdy nie miał czasu. Taki człowiek słyszy, że Bóg jest jego Ojcem, i widzi przed oczami tamtą twarz. Sam Jezus porównuje Ojca z ludźmi, którzy, „będąc złymi”, umieją dać dziecku chleb (9I czy jest wśród was człowiek, który da synowi kamień, gdy ten prosi o chleb?10A gdy prosi o rybę, czy da mu węża?11Jeśli więc wy, będąc złymi, umiecie dawać dobre dary waszym dzieciom, o ileż bardziej wasz Ojciec, który jest w niebie, da dobre rzeczy tym, którzy go proszą.Mt 7:9-11 UBG). Psalm mówi jeszcze mocniej:
Choćby ojciec i matka opuścili mnie, to PAN mnie przygarnie.
Ps 27:10
Jaki jest Ojciec, nie poznasz po swoim tacie. Poznasz to po Synu: „Kto mnie widzi, widzi i mego Ojca” (9Jezus mu odpowiedział: Tak długo jestem z wami, a nie poznałeś mnie, Filipie? Kto mnie widzi, widzi i mego Ojca. Jak możesz mówić: Pokaż nam Ojca?J 14:9 UBG). Przeczytaj jedną z Ewangelii i patrz, jak Jezus traktuje dzieci, chorych, grzeszników i uczniów, którzy zawiedli. Tak patrzy na ciebie Ojciec. „Jak ojciec ma litość nad dziećmi, tak PAN ma litość nad tymi, którzy się go boją. On bowiem wie, z czego jesteśmy ulepieni; pamięta, że jesteśmy prochem” (13Jak ojciec ma litość nad dziećmi, tak PAN ma litość nad tymi, którzy się go boją.14On bowiem wie, z czego jesteśmy ulepieni; pamięta, że jesteśmy prochem.Ps 103:13-14 UBG).
Rana po ojcu nie zniknie od jednego przeczytanego wersetu. Przynosisz ją Jezusowi i nie odchodzisz od Niego, nawet kiedy to boli. Często trzeba też ojcu przebaczyć. Przebaczenie nie znaczy, że krzywda była w porządku. Znaczy, że oddajesz tę sprawę Bogu. Jak to zrobić, piszemy w tekście o przebaczeniu.
Syn, sługa i przyjaciel
Zdanie, które padło z nieba po chrzcie Jezusa, łączy dwa miejsca ze Starego Testamentu. „Ty jesteś moim Synem” to słowa z 7Ogłoszę dekret: PAN powiedział do mnie: Ty jesteś moim Synem, ja ciebie dziś zrodziłem.Ps 2:7 UBG. Słowa „którego sobie upodobała moja dusza” mówią o Słudze z 1Oto mój sługa, którego wspieram, mój wybrany, którego sobie upodobała moja dusza. Dałem mu swojego Ducha, on przyniesie narodom sąd.Iz 42:1 UBG, a Mateusz kilka rozdziałów dalej sam odnosi je do Jezusa (18Oto mój sługa, którego wybrałem, mój umiłowany, w którym moja dusza ma upodobanie. Złożę na nim mojego Ducha, a on ogłosi sąd narodom.Mt 12:18 UBG). W jednym zdaniu Jezus jest Synem i Sługą. Syn nie przestaje służyć.
Z nami jest tak samo. Przed męką Jezus nazwał uczniów przyjaciółmi (15Już więcej nie będę nazywał was sługami, bo sługa nie wie, co robi jego pan. Lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo oznajmiłem wam wszystko, co słyszałem od mego Ojca.J 15:15 UBG), a po zmartwychwstaniu braćmi (17Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca. Ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca, i do mego Boga, i waszego Boga.J 20:17 UBG). To ci sami ludzie i ta sama bliskość. Uczeń, sługa, przyjaciel i syn to strony jednej relacji, a nie szczeble, po których się awansuje. Co znaczy każda z nich, opisujemy w tekstach o uczniach Jezusa, o słudze Bożym i o przyjacielu Boga.
W każdej z nich dojrzewa się przez całe życie. Jezus też rósł: „Jezusowi przybywało mądrości i wzrostu oraz łaski u Boga i u ludzi” (52A Jezusowi przybywało mądrości i wzrostu oraz łaski u Boga i u ludzi.Łk 2:52 UBG). „Chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał” (8Chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał.Hbr 5:8 UBG). Synostwo i wzrost się nie wykluczają. Żeby wejść do królestwa, trzeba się stać „jak dzieci” (3I powiedział: Zaprawdę powiadam wam: Jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie się jak dzieci, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego.Mt 18:3 UBG). Jezus od razu mówi, co to znaczy: „Kto się więc uniży jak to dziecko, ten jest największy w królestwie niebieskim” (4Kto się więc uniży jak to dziecko, ten jest największy w królestwie niebieskim.Mt 18:4 UBG). Z dziecinności się wyrasta, z dziecięcej pokory nigdy.
Na ten tydzień
- Zacznij modlitwę od słowa „Ojcze” i powiedz Mu wprost, czego potrzebujesz (8Nie bądźcie do nich podobni, gdyż wasz Ojciec wie, czego potrzebujecie, zanim go poprosicie.Mt 6:8 UBG). Nie musisz Go przekonywać.
- Kiedy upadniesz, idź do Ojca tego samego dnia (9Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości.1 J 1:9 UBG). Nie czekaj, aż sam się poprawisz.
- Zauważ, kiedy zaczynasz liczyć: lata służby, przysługi, to, czego nie dostałeś. Powiedz to Ojcu tak szczerze jak starszy syn, a potem posłuchaj, co On ci odpowiada (31A on mu odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie.Łk 15:31 UBG).
- Pomyśl o kimś, komu teraz wiedzie się lepiej niż tobie, i poproś Boga o dobro dla niego (15Radujcie się z tymi, którzy się radują, a płaczcie z tymi, którzy płaczą.Rz 12:15 UBG).
- Jeśli upomniał cię ktoś bliski albo werset, który czytałeś, nie odrzucaj tego od razu. Zapytaj Ojca, co chce przez to w tobie zbudować (11A żadne karanie w danej chwili nie wydaje się radosne, ale smutne. Potem jednak przynosi błogi owoc sprawiedliwości tym, którzy przez nie byli ćwiczeni.Hbr 12:11 UBG).
- Jeśli słowo „ojciec” cię boli, przeczytaj w tym tygodniu jedną Ewangelię i zwróć uwagę, jak Jezus rozmawia z ludźmi (9Jezus mu odpowiedział: Tak długo jestem z wami, a nie poznałeś mnie, Filipie? Kto mnie widzi, widzi i mego Ojca. Jak możesz mówić: Pokaż nam Ojca?J 14:9 UBG).
Przypowieść o synu marnotrawnym kończy się otwartymi drzwiami. Przed domem stoi ojciec, w środku gra muzyka, a starszy syn musi już tylko wejść.
Najczęstsze pytania
Czy synem Bożym jest się od razu, czy trzeba do tego dorosnąć?
Od razu. „Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa” (26Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa.Ga 3:26 UBG). Pismo nie dzieli wierzących na dzieci, które jeszcze nie dorosły, i synów, którzy już dojrzeli. Paweł nazywa tych samych ludzi synami, dziećmi i dziedzicami w kilku kolejnych wersetach (14Wszyscy bowiem ci, którzy są prowadzeni przez Ducha Bożego, są synami Bożymi.15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!16Ten to Duch poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi.17A jeśli dziećmi, to i dziedzicami, dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa, jeśli tylko z nim cierpimy, abyśmy też z nim byli uwielbieni.Rz 8:14-17 UBG). Przez całe życie uczysz się za to żyć jak syn. Jezus był Synem od zawsze, a mimo to „nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał” (8Chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał.Hbr 5:8 UBG). Ty też możesz od dziś mówić do Boga „Ojcze”, a z czasem coraz lepiej poznawać Jego serce.
Czy każdy człowiek jest dzieckiem Bożym?
W jednym sensie tak: każdego człowieka stworzył Bóg. Paweł przytoczył w Atenach słowa greckiego poety: „I my bowiem jesteśmy z jego rodu” (28Bo w nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy, jak też powiedzieli niektórzy z waszych poetów: I my bowiem jesteśmy z jego rodu.Dz 17:28 UBG). Nowy Testament nazywa jednak dziećmi Bożymi tych, którzy przyjęli Jezusa. Jan pisze o Nim: „Lecz wszystkim tym, którzy go przyjęli, dał moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w jego imię” (12Lecz wszystkim tym, którzy go przyjęli, dał moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w jego imię;J 1:12 UBG). Skoro „stali się”, to wcześniej nimi nie byli. Jeśli jeszcze nie przyjąłeś Jezusa, możesz to zrobić dziś. Piszemy o tym w tekście o ewangelii.
Czy kobieta też jest synem Bożym?
Tak. Paweł pisze: „Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa”, a dwa wersety dalej dodaje: „nie ma mężczyzny ani kobiety; wszyscy bowiem jedno jesteście w Chrystusie Jezusie” (26Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa.27Bo wszyscy, którzy zostaliście ochrzczeni w Chrystusie, przyodzialiście się w Chrystusa.28Nie ma Żyda ani Greka, nie ma niewolnika ani wolnego, nie ma mężczyzny ani kobiety; wszyscy bowiem jedno jesteście w Chrystusie Jezusie.Ga 3:26-28 UBG). W czasach Pawła dziedziczyli zwykle synowie, więc „syn” znaczył też „dziedzic”. W Chrystusie dziedzicami są wszyscy wierzący, kobiety i mężczyźni. Bóg mówi wprost: „będziecie mi synami i córkami” (18I będę wam Ojcem, a wy będziecie mi synami i córkami – mówi Pan Wszechmogący.2 Kor 6:18 UBG). Wszystko, co piszemy o postawie syna, dotyczy tak samo córek.
Co znaczy „Abba”?
To aramejskie słowo „ojcze”. Tak zwracały się w domu do ojca dzieci, także dorosłe. W Nowym Testamencie pada trzy razy. Raz mówi je Jezus w Getsemani: „Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe” (36I powiedział: Abba, Ojcze, dla ciebie wszystko jest możliwe, zabierz ode mnie ten kielich. Jednak niech się stanie nie to, co ja chcę, ale to, co ty.Mk 14:36 UBG). Dwa razy pisze o nim Paweł: przez Ducha Świętego wołamy „Abba, Ojcze!” (15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!Rz 8:15 UBG), a Duch woła tak w naszych sercach (6A ponieważ jesteście synami, Bóg posłał do waszych serc Ducha swego Syna, wołającego: Abba, Ojcze!Ga 4:6 UBG). Popularne tłumaczenie „tatusiu” to przesada, bo Jezus powiedział „Abba” w najcięższej modlitwie swojego życia. To słowo jest bliskie, ale nie dziecinne. Możesz tak mówić do Boga, bo jesteś Jego dzieckiem.
Kim był starszy syn z przypowieści o synu marnotrawnym?
To syn, który nigdy nie odszedł z domu, a mimo to był daleko od serca ojca. Kiedy młodszy brat wrócił, starszy rozgniewał się i nie chciał wejść na ucztę. Wyliczał ojcu lata pracy i wypomniał mu, że nie dostał nawet koźlęcia (28Wtedy rozgniewał się i nie chciał wejść. Jego ojciec jednak wyszedł i namawiał go.29A on odpowiedział ojcu: Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przekroczyłem twego przykazania, jednak nigdy nie dałeś mi koźlęcia, abym się weselił z moimi przyjaciółmi.30Ale kiedy wrócił ten twój syn, który roztrwonił twój majątek z nierządnicami, zabiłeś dla niego tłuste cielę.Łk 15:28-30 UBG). Jezus opowiedział tę przypowieść faryzeuszom, którzy szemrali, że przyjmuje grzeszników (1I zbliżali się do niego wszyscy celnicy i grzesznicy, aby go słuchać.2A faryzeusze i uczeni w Piśmie szemrali, mówiąc: Ten człowiek przyjmuje grzeszników i jada z nimi.Łk 15:1-2 UBG). Do starszego ojciec też wyszedł i powiedział: „Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie” (31A on mu odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie.Łk 15:31 UBG). Przypowieść nie mówi, czy starszy syn wszedł. To pytanie zostaje dla nas.
Czym różni się syn od najemnika?
Najemnik pracuje za dniówkę. Wie, za co mu płacą, i odchodzi, kiedy robi się trudno: „Najemnik ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy się o owce” (13Najemnik ucieka, bo jest najemnikiem i nie troszczy się o owce.J 10:13 UBG). Syn należy do domu, a wszystko, co ma ojciec, jest także jego (31A on mu odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie.Łk 15:31 UBG). Młodszy syn z przypowieści chciał wrócić jako najemnik, bo tak wydawało mu się bezpieczniej (19I nie jestem już godny nazywać się twoim synem. Zrób ze mnie jednego ze swoich najemników.Łk 15:19 UBG), a ojciec przyjął go jako syna. Jeśli łapiesz się na tym, że liczysz, co Bóg jest ci winien za twoją służbę, myślisz jak najemnik. Powiedz to Ojcu wprost i przypomnij sobie, co już od Niego dostałeś.
Co to jest „myślenie sieroty”?
Tego wyrażenia w Biblii nie ma, ale opisuje coś, o czym Pismo mówi. Chodzi o człowieka, który ma Ojca, a żyje tak, jakby był sam. Walczy o swoje. Nie prosi, bo uważa, że nie zasłużył. Porównuje się z innymi, a każde upomnienie bierze za odrzucenie. Jezus obiecał: „Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was” (18Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was.J 14:18 UBG). Dał nam Ducha, przez którego wołamy „Abba, Ojcze!” (15Gdyż nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!Rz 8:15 UBG). Wyjście zaczyna się od prostego zdania do Boga: jesteś moim Ojcem, naucz mnie żyć jak Twoje dziecko.
Upadłem. Czy nadal jestem synem?
Tak. Młodszy syn roztrwonił majątek i wrócił z niczym, a ojciec, „podbiegłszy, rzucił mu się na szyję i ucałował go” (20Wtedy wstał i poszedł do swego ojca. A gdy był jeszcze daleko, zobaczył go jego ojciec i użalił się nad nim, a podbiegłszy, rzucił mu się na szyję i ucałował go.Łk 15:20 UBG). Jezus mówi, że w domu „Syn mieszka na wieki” (35A sługa nie mieszka w domu na wieki, lecz Syn mieszka na wieki.J 8:35 UBG). Po upadku idziesz od razu do Ojca. „Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości” (9Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości.1 J 1:9 UBG). Nie musisz najpierw niczego odrabiać. Przyjdź tego samego dnia i powiedz Ojcu, co się stało.
Czy Bóg mnie karze, kiedy cierpię?
Słowo, które w Liście do Hebrajczyków jest przetłumaczone jako „karanie”, znaczy po grecku wychowanie dziecka: naukę, upominanie i ćwiczenie (5I zapomnieliście o napomnieniu, które jest kierowane do was jako synów: Mój synu, nie lekceważ karania Pana i nie zniechęcaj się, gdy on cię napomina.6Kogo bowiem Pan miłuje, tego karze, a chłoszcze każdego, którego za syna przyjmuje.7Jeśli znosicie karanie, Bóg obchodzi się z wami jak z synami. Jaki to bowiem syn, którego ojciec nie karze?8A jeśli jesteście bez karania, którego wszyscy są uczestnikami, wtedy jesteście bękartami, a nie synami.9Poza tym nasi cieleśni ojcowie nas karali, a szanowaliśmy ich. Czyż nie tym bardziej powinniśmy poddać się Ojcu duchów, abyśmy żyli?10Tamci bowiem karali nas przez krótki czas według swego uznania. Ten zaś czyni to dla naszego dobra, abyśmy byli uczestnikami jego świętości.11A żadne karanie w danej chwili nie wydaje się radosne, ale smutne. Potem jednak przynosi błogi owoc sprawiedliwości tym, którzy przez nie byli ćwiczeni.Hbr 12:5-11 UBG). Ojciec wychowuje „dla naszego dobra” (10Tamci bowiem karali nas przez krótki czas według swego uznania. Ten zaś czyni to dla naszego dobra, abyśmy byli uczestnikami jego świętości.Hbr 12:10 UBG), najczęściej przez Słowo, przez Ducha Świętego i przez ludzi obok nas. Od Niego przychodzi tylko dobro (17Wszelki dar dobry i wszelki dar doskonały pochodzi z góry i zstępuje od Ojca światłości, u którego nie ma zmiany ani cienia zmienności.Jk 1:17 UBG). Jezus zapytał, czy ludzie, na których runęła wieża w Siloam, byli „większymi winowajcami” niż inni, i odpowiedział: „Bynajmniej, mówię wam” (4Albo czy myślicie, że tych osiemnastu, na których runęła wieża w Siloam i zabiła ich, było większymi winowajcami niż wszyscy ludzie mieszkający w Jerozolimie?5Bynajmniej, mówię wam, lecz jeśli nie będziecie pokutować, wszyscy tak samo zginiecie.Łk 13:4-5 UBG). Jeśli cierpisz, zapytaj Ojca, co chce ci pokazać, i trzymaj się Jego obietnic. Skąd biorą się choroby, piszemy w tekście o uzdrowieniu.
Mój ojciec mnie skrzywdził. Jak mam ufać Bogu jako Ojcu?
Nie musisz wyobrażać sobie Boga z twarzą swojego taty. Jaki jest Ojciec, pokazał Jezus: „Kto mnie widzi, widzi i mego Ojca” (9Jezus mu odpowiedział: Tak długo jestem z wami, a nie poznałeś mnie, Filipie? Kto mnie widzi, widzi i mego Ojca. Jak możesz mówić: Pokaż nam Ojca?J 14:9 UBG). Psalm mówi o ludziach, których zawiedli rodzice: „Choćby ojciec i matka opuścili mnie, to PAN mnie przygarnie” (10Choćby ojciec i matka opuścili mnie, to PAN mnie przygarnie.Ps 27:10 UBG). Zacznij od czytania Ewangelii i patrz, jak Jezus traktuje ludzi. Ranę przynieś Bogu w modlitwie, nawet jeśli na początku powiesz tylko „nie umiem Ci ufać”. Z czasem przebacz też ojcu. Przebaczenie nie znaczy, że krzywda była w porządku. Znaczy, że oddajesz tę sprawę Bogu.
Jak przestać porównywać się z innymi wierzącymi?
Porównywanie się z innymi zwykle znaczy, że nie widzisz, co już masz. Starszy syn porównał się z bratem i usłyszał od ojca: „wszystkie moje dobra należą do ciebie” (31A on mu odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną i wszystkie moje dobra należą do ciebie.Łk 15:31 UBG). Piotr zapytał Jezusa o Jana i usłyszał: „co tobie do tego? Ty pójdź za mną” (22Jezus mu odpowiedział: Jeśli chcę, żeby on został, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za mną.J 21:22 UBG). Kiedy przyłapiesz się na zazdrości, powiedz o niej Bogu i podziękuj Mu za jedną konkretną rzecz, którą dał tobie. Potem poproś Boga o dobro dla tego, komu zazdrościsz. „Radujcie się z tymi, którzy się radują” (15Radujcie się z tymi, którzy się radują, a płaczcie z tymi, którzy płaczą.Rz 12:15 UBG) to polecenie, które można wykonać, zanim przyjdzie uczucie.
Dlaczego Jezus nazywa nas braćmi?
Bo mamy tego samego Ojca. Po zmartwychwstaniu Jezus powiedział Marii Magdalenie: „idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca” (17Jezus do niej powiedział: Nie dotykaj mnie, bo jeszcze nie wstąpiłem do mego Ojca. Ale idź do moich braci i powiedz im: Wstępuję do mego Ojca i waszego Ojca, i do mego Boga, i waszego Boga.J 20:17 UBG). List do Hebrajczyków dodaje, że Jezus „nie wstydzi się nazywać ich braćmi” (11Zarówno bowiem ten, który uświęca, jak i uświęceni, z jednego są wszyscy. Z tego powodu nie wstydzi się nazywać ich braćmi;Hbr 2:11 UBG). Jezus jest jednorodzonym Synem (18Boga nikt nigdy nie widział. Jednorodzony Syn, który jest w łonie Ojca, on nam o nim opowiedział.J 1:18 UBG), a my jesteśmy synami przez wiarę (26Wszyscy bowiem jesteście synami Bożymi przez wiarę w Chrystusa Jezusa.Ga 3:26 UBG). Mimo to nie trzyma nas na dystans. Nazwał braćmi uczniów, którzy trzy dni wcześniej uciekli, więc ciebie też tak nazywa.
