Dzieło krzyża: Chrystus wykonał wszystko

Chwilę przed śmiercią Jezus powiedział na krzyżu: „Wykonało się” (). Dzieło krzyża to wszystko, co wykonał, kiedy umarł zamiast nas i zmartwychwstał. Zapłacił za nasze grzechy i wymazał nasz dług. Pojednał nas z Bogiem. Rozbroił złe moce, które trzymały nas w niewoli. Najważniejsze, że to wszystko już się stało. Nic nie zostało do dokończenia i nic nie czeka na twoją dopłatę.

Wiele osób mówi: wiem, że Jezus umarł za moje grzechy, a mimo to żyję w poczuciu winy. Jeśli ty też tak masz, odpowiedź zaczyna się od tego, co Jezus zrobił na krzyżu.

„Wykonało się”: co znaczyło to słowo

Po grecku to słowo brzmi tetelestai. Znaczy „dokonało się”, czyli praca została doprowadzona do końca. Tego samego czasownika Nowy Testament używa też przy płaceniu podatku (; ).

W scenie na krzyżu słowo pada dwa razy. Dwa wersety wcześniej Jan pisze o Jezusie: „widząc, że już wszystko się wykonało” (). To nie był więc okrzyk „koniec ze mną”. Jezus ogłosił, że praca została zakończona. List do Hebrajczyków opisuje różnicę między kapłanem, który codziennie wraca do pracy, a Chrystusem, który usiadł.

Za sprawą tej woli jesteśmy uświęceni przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa raz na zawsze. A każdy kapłan staje codziennie do wykonywania służby Bożej, wiele razy składając te same ofiary, które nigdy nie mogą zgładzić grzechów. Lecz ten, gdy złożył jedną ofiarę za grzechy na zawsze, zasiadł po prawicy Boga; Oczekując odtąd, aż jego nieprzyjaciele będą położeni jako podnóżek pod jego stopy. Jedną bowiem ofiarą uczynił doskonałymi na zawsze tych, którzy są uświęceni.
Hbr 10:10-14

„Raz na zawsze” pada w tym liście kilka razy (; ). Uświęceni znaczy tu oddzieleni dla Boga, a nie bezgrzeszni. Kapłan stał, bo jego praca nigdy się nie kończyła. Chrystus usiadł.

Wymiana: On wziął moje, ja dostałem Jego

Krzyż nie był tragicznym wypadkiem ani pokazem odwagi. Był wymianą, w której Bóg położył na Jezusie to, co należało do nas, a nam przypisał to, co należało do Niego.

On bowiem tego, który nie znał grzechu, za nas grzechem uczynił, abyśmy w nim stali się sprawiedliwością Bożą.
2 Kor 5:21

Izajasz opisał tę wymianę siedemset lat wcześniej: „on wziął na siebie nasze cierpienia” (), „PAN włożył na niego nieprawość nas wszystkich” (). Piotr pisze to samo o krzyżu: „On nasze grzechy na swoim ciele poniósł na drzewo” (). Paweł dodaje, że Chrystus „odkupił nas z przekleństwa prawa, stając się za nas przekleństwem” ().

„Nasze cierpienia” u Izajasza to po hebrajsku zwykłe słowo na chorobę, a Mateusz przytacza to zdanie, kiedy opisuje wieczór, w którym Jezus uzdrawiał chorych (). Wymiana obejmuje więc także ciało, nie tylko winę. Co z tego wynika w praktyce, omawia tekst o uzdrowieniu w Biblii.

Wyobraź sobie salę sądową, ale nie taką, w której ktoś życzliwy z ławki dla publiczności płaci za oskarżonego grzywnę. Jezus wszedł na miejsce oskarżonego i wziął cały wyrok razem ze wszystkim, co oskarżony miał na koncie. Nie część, nie to, co da się jeszcze odrobić. Całość. Sam dokument, który nas obciążał, to osobna sprawa i piszemy o niej niżej.

Wymiana działa w obie strony. Wina została zabrana, a na twoje konto wpłynęła sprawiedliwość Chrystusa. Dlatego Bóg nie patrzy na ciebie jak na człowieka na zwolnieniu warunkowym, tylko jak na kogoś, kto stoi przed Nim czysty.

Druga strona tej wymiany nie kończy się jednak na czystej kartotece. Zmienia się obywatelstwo. Zmienia się też rodzina, a z nią nazwisko. Paweł mówi o obu rzeczach w jednym wersecie: „nie jesteście już więcej obcymi i przybyszami, ale współobywatelami ze świętymi i domownikami Boga” (). Bóg „wyrwał z mocy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna” (), a rodzina, do której się wchodzi, bierze nazwę od Ojca (). Kto dostaje obywatelstwo, dostaje razem z nim prawa, których wcześniej nie miał. Nie wypracował ich. Ma je, bo teraz jest stąd.

Dlatego Paweł opisuje skutek krzyża jako nowy początek.

Tak więc jeśli ktoś jest w Chrystusie, nowym jest stworzeniem; to, co stare, przeminęło, oto wszystko stało się nowe.
2 Kor 5:17

Nie „lepszy”, nie „naprawiony”, tylko „nowym jest stworzeniem”. Najbliższy obraz z życia to przeszczep serca. Chirurg nie naprawia starego serca. Wyjmuje je. Nowe serce jest od kogoś, kto umarł. Człowiek nie zrobił nic, żeby na nie zasłużyć, i od pierwszego uderzenia żyje z czymś, co nie jest jego. Bóg zapowiedział to tymi samymi słowami: „Wyjmę serce kamienne z waszego ciała, a dam wam serce mięsiste” (). Człowiek zostaje zrodzony na nowo, a wzorem jest ten sam obraz Boga, na który został stworzony na początku (). Co ta wymiana zmienia w tym, kim jesteś, opisujemy w osobnym tekście o tożsamości w Chrystusie.

Dlaczego krzyż, a nie ukamienowanie

W Izraelu wyrok śmierci wykonywano przez ukamienowanie () i dwa razy próbowano to z Jezusem zrobić (; ). Za każdym razem wychodził z tłumu cało. Skończyło się na rzymskim krzyżu i nie był to przypadek: Jezus został wydany „zgodnie z powziętym postanowieniem Boga” (). Krzyż był jedyną śmiercią, która spełniała wszystkie warunki opisane niżej.

Proroctwo opisało krzyż, zanim ktokolwiek go postawił

Psalm 22 jest z czasów Dawida, czyli mniej więcej tysiąc lat przed Chrystusem. Ludy Wschodu znały już wtedy wbijanie na pal, ale najstarszy znany opis przybicia skazańca do drewna jest dopiero u Herodota, z V wieku przed ChrystusemŹródło 1Herodot, Dzieje IX 120.. Prawo Mojżesza takiej kary nie znało. Mówi tylko o ciele już zabitego, które powieszono na drzewie (). Do Izraela ukrzyżowanie przyszło wiele wieków później, a na stałe dopiero z Rzymem.

Rozpłynąłem się jak woda i rozłączyły się wszystkie moje kości; moje serce stało się jak wosk, roztopiło się w moim wnętrzu. Moja siła wyschła jak skorupa, a mój język przylgnął do podniebienia; położyłeś mnie w prochu śmierci. Psy bowiem mnie osaczyły, obległa mnie zgraja złoczyńców; przebili moje ręce i nogi. Mogę policzyć wszystkie moje kości; a oni patrzą na mnie, przypatrują się. Dzielą między siebie moje szaty i o moją tunikę rzucają losy.
Ps 22:14-18

Przebite ręce i nogi, ciało tak rozciągnięte, że można policzyć kości, pragnienie, ludzie stojący naprzeciwko i grający o ubranie. Ukamienowanie nie wygląda tak w żadnym punkcie: tam ciało jest zasypane, a nie rozciągnięte, i nikt nie stoi godzinami i nie patrzy. Zachariasz dokłada zdanie, które Jan przytacza w opisie krzyża: „Będą patrzyć na mnie, którego przebili” (; ).

Sam Jezus mówił wcześniej, jak umrze. Powiedział: „A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy” (). Później dodał: „A ja, jeśli będę wywyższony nad ziemię, pociągnę wszystkich do siebie” (). Jan od razu dopisuje, o co chodziło: „A mówił to, dając znać, jaką śmiercią miał umrzeć” (). W drodze do Jerozolimy powiedział to już bez obrazu: wydadzą go poganom „na pośmiewisko, ubiczowanie i ukrzyżowanie” ().

Przekleństwo musiało zawisnąć na drzewie

W Prawie Mojżesza jest zdanie o człowieku powieszonym na drzewie.

A jeśli ktoś popełni grzech zasługujący na śmierć i poniesie śmierć, a powiesisz go na drzewie; Jego trup nie pozostanie na drzewie przez noc, lecz musisz go pochować tego samego dnia, bo ten, kto wisi, jest przeklęty przez Boga. Nie będziesz plugawił twojej ziemi, którą PAN, twój Bóg, daje ci w dziedzictwo.
Pwt 21:22-23

Paweł odnosi to zdanie do krzyża: Chrystus „odkupił nas z przekleństwa prawa, stając się za nas przekleństwem (bo jest napisane: Przeklęty każdy, kto wisi na drzewie)” (). Przekleństwo, które ciąży na tym, kto łamie Prawo, przeszło na Niego, kiedy zawisł na drzewie. Zaraz potem Paweł podaje cel: „aby błogosławieństwo Abrahama w Chrystusie Jezusie przeszło na pogan” ().

To, że Jezus umarł poza miastem, też nie jest przypadkiem. Ofiara za grzech była palona poza obozem, więc „i Jezus, aby uświęcić lud własną krwią, cierpiał poza bramą” ().

Baranek, któremu nie wolno było złamać kości

Pascha miała przepis, który wygląda na drobiazg: baranka jedzono w jednym domu i „nie złamiecie jego kości” (). Ukamienowanie łamie kości z definicji. Przy ukrzyżowaniu łamano czasem golenie, żeby skazaniec nie mógł się już podciągnąć i szybciej się udusił. Tak miało być i na Golgocie, bo Żydzi prosili Piłata przed szabatem, „aby połamano im golenie i zdjęto ich” ().

Przyszli więc żołnierze i połamali golenie pierwszemu i drugiemu, który z nim był ukrzyżowany. Ale gdy przyszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali mu goleni; Lecz jeden z żołnierzy przebił włócznią jego bok i natychmiast wypłynęła krew i woda. A ten, który to widział, świadczył o tym, a jego świadectwo jest prawdziwe i on wie, że mówi prawdę, abyście wy wierzyli. Stało się to bowiem, aby się wypełniło Pismo: Żadna jego kość nie będzie złamana.
J 19:32-36

Zamiast łamać golenie, żołnierz przebił Mu włócznią bok i wypłynęła krew. Ten szczegół też ma znaczenie, bo „prawie wszystko jest oczyszczane krwią zgodnie z prawem, a bez przelania krwi nie ma przebaczenia grzechów” (). Krew ofiary za grzech wylewano u podstawy ołtarza (), a nie zasypywano jej kamieniami.

Najcięższa kara, bo największy dług

Wziąć karę za grzech znaczy wziąć karę słuszną, czyli taką, jaka się za tę winę należy. Jezus wziął na siebie winę wszystkich (; ), więc kara musiała być najwyższa, jaką da się na człowieku wykonać. Ukrzyżowanie było taką karą.

Rzym znał wiele sposobów zabijania, a krzyż zostawiał dla najniższych: niewolników, buntowników i obcych. Obywateli rzymskich chroniło przed nim prawo, a Cyceron pisał, że samo słowo „krzyż” ma być trzymane z dala nie tylko od ciała obywatela Rzymu, ale i od jego myśliŹródło 2Cyceron, W obronie Rabiriusza 16.. W mowach przeciwko Werresowi nazwał tę karę najokrutniejszą i najstraszliwsząŹródło 3Cyceron, Przeciw Werresowi II 5, 165.. Państwo, które stosowało ją przez stulecia, w końcu samo ją u siebie zniosło: zrobił to cesarz Konstantyn w IV wiekuŹródło 4Aureliusz Wiktor, O cezarach 41, 4; Sozomen, Historia Kościoła I 8.. Dziś nazwalibyśmy ją raczej torturą niż egzekucją.

To nie jest ciekawostka historyczna, tylko miara. Kiedy ktoś zastanawia się, czy jego sprawa jest „aż tak poważna”, odpowiedzią jest wyrok wykonany na Golgocie. Tyle to kosztowało. Ani grosza mniej.

Znaczenie ma też miejsce, w którym Jezus zawisł. Nie umarł obok złoczyńców, tylko między nimi, na środku, po tym, jak tłum wyprosił u Piłata uwolnienie Barabasza (). Izajasz zapowiedział i to: „Został zaliczony do przestępców” (), a Marek notuje, że tak się stało ().

Śmierć na widoku i oddana dobrowolnie

Ukamienowanie byłoby sprawą wewnętrzną jednej religii: wyrok Sanhedrynu, czyli najwyższej żydowskiej rady, wykonany za miastem, przez swoich. Krzyż był wyrokiem państwa, wykonanym przy drodze w święto, kiedy Jerozolima była pełna pielgrzymów. Nad głową skazanego wisiała tabliczka z winą, napisana „po hebrajsku, po grecku i po łacinie” (). Trzy języki, czyli cały ówczesny świat. Nikt nie mógł potem powiedzieć, że sprawę załatwiono po cichu, w kącie.

Druga rzecz waży jeszcze więcej. Kamień albo miecz zabijają w kilka chwil i nie zostawiają skazańcowi żadnego wyboru. Krzyż trwał godzinami, a skazany był przytomny, więc Jezus mógł mówić, dokończyć sprawy i wybrać moment.

Dlatego Ojciec mnie miłuje, bo ja oddaję swoje życie, aby je znowu wziąć. Nikt mi go nie odbiera, ale ja oddaję je sam z siebie. Mam moc je oddać i mam moc znowu je wziąć. Ten nakaz otrzymałem od mego Ojca.
J 10:17-18

Dlatego „Wykonało się” nie jest ostatnim tchnieniem człowieka, któremu zabrakło sił. Najpierw Jezus mówi, że praca jest skończona. Chwilę później dodaje: „Ojcze, w twoje ręce powierzam mego ducha” (). Sam oddaje swoje życie Ojcu i dopiero wtedy „schyliwszy głowę, oddał ducha” (). Ta kolejność nie mieści się w żadnej szybkiej egzekucji.

Dług wymazany i przybity do krzyża

Paweł łączy tu dwa obrazy, sąd i dług: istniał dokument, który nas obciążał, a ten dokument został usunięty i przybity do krzyża.

I was, gdy byliście umarłymi w grzechach i w nieobrzezaniu waszego ciała, razem z nim ożywił, przebaczając wam wszystkie grzechy; Wymazał obciążający nas wykaz zawarty w przepisach, który był przeciwko nam, i usunął go z drogi, przybiwszy do krzyża; I rozbroiwszy zwierzchności i władze, jawnie wystawił je na pokaz, gdy przez niego odniósł triumf nad nimi.
Kol 2:13-15

Martwy został ożywiony, dług wymazany, a wróg rozbrojony. O rozbrojonych złych mocach i o tym, co z tego wynika dla ciebie, więcej jest w tekście o autorytecie wierzącego. Tutaj zostajemy przy długu.

Rachunek jest zapłacony. Dlaczego nie każdy z tego korzysta

Rachunek zapłacono raz, dwa tysiące lat temu. Ta zapłata obejmuje także grzechy, których jeszcze nie popełniłeś, i kiedy się potkniesz, nie trzeba do niej nic dopłacać. A przebaczenie staje się twoje wtedy, kiedy je przyjmiesz.

Niech więc będzie wam wiadomo, mężowie bracia, że przez niego zwiastuje się wam przebaczenie grzechów; I przez niego każdy, kto uwierzy, jest usprawiedliwiony we wszystkim, w czym nie mogliście być usprawiedliwieni przez Prawo Mojżesza.
Dz 13:38-39

Paweł nie mówi „jeśli się postarasz”. Mówi „każdy, kto uwierzy”. Tak działa łaska, czyli coś dobrego, na co nikt nie zapracował. Więcej o niej piszemy w tekście o tym, czy wiara jest darem, czy warunkiem.

Największy problem człowieka nie polega więc na tym, że zapłata jest za mała. Polega na tym, że jej nie przyjmuje. Jan mówi to o ludziach, którzy mieli do Niego najbliżej: „Do swej własności przyszedł, ale swoi go nie przyjęli” (). To „nie przyjęli” ma kilka twarzy. Jeden nie rozumie, co się właściwie stało. Drugi rozumie i odwraca się plecami. Trzeci nie odwraca się wcale, po prostu żyje, jakby tego nie było. Czwarty jest gorliwy, ale po swojemu.

Daję im bowiem świadectwo, że mają gorliwość dla Boga, ale nie według poznania. Nie znając bowiem sprawiedliwości Boga, a chcąc ustanowić własną sprawiedliwość, nie poddali się sprawiedliwości Boga.
Rz 10:2-3

To zdanie boli najbardziej, bo mówi o ludziach religijnych, nie o ateistach. Można całe życie budować własną sprawiedliwość i być przy tym pewnym, że tak trzeba: „Jest droga, która człowiekowi wydaje się słuszna, lecz końcem jej jest droga do śmierci” ().

Dlatego przyjęcie dzieła krzyża rzadko jest jednym momentem, po którym wszystko już rozumiesz. Zwykle Bóg pokazuje to człowiekowi kawałek po kawałku, a to trwa. Jak rośnie takie poznanie, piszemy w tekście o objawieniu od Boga.

Kiedy w kościołach mówi się „trwaj”, nie chodzi o zaciskanie zębów ani o wyrabianie normy, bo to znowu byłby uczynek. Chodzi o to, żeby nie odwracać się od tego, co Bóg pokazuje. Kiedy pokaże ci kolejny kawałek prawdy o sobie albo o tobie, masz go przyjąć, zamiast odkładać na potem i tłumaczyć, że u ciebie to działa inaczej. Owocem jest wolność od przekonań i nauk, przez które człowiek odrzucał Boże dzieło i robił po swojemu, pewien, że robi dobrze. Jezus powiedział to tymi słowami: „Jeśli będziecie trwać w moim słowie, będziecie prawdziwie moimi uczniami. I poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli” ().

Po co jest Prawo, jeśli nikogo nie zbawia

Prawo nie jest drogą do Boga i nigdy nią nie było. Zostaliśmy uwolnieni od długu i od przekleństwa, które spada na każdego, kto próbuje dojść do Boga przez Prawo. Prawo działa jak łańcuch nad przepaścią: nie trzeba zerwać dwóch ogniw, wystarczy jedno.

Na wszystkich bowiem, którzy są z uczynków prawa, ciąży przekleństwo, bo jest napisane: Przeklęty każdy, kto nie wytrwa w wypełnianiu wszystkiego, co jest napisane w księdze Prawa. A że przez prawo nikt nie jest usprawiedliwiony przed Bogiem, jest oczywiste, bo: Sprawiedliwy będzie żył z wiary. Prawo zaś nie jest z wiary, lecz: Człowiek, który je wypełnia, przez nie będzie żył. Chrystus odkupił nas z przekleństwa prawa, stając się za nas przekleństwem (bo jest napisane: Przeklęty każdy, kto wisi na drzewie);
Ga 3:10-13

Prawo ma więc dwa zadania i żadne z nich nie polega na zbawianiu. Pierwsze jest diagnozą: „przez prawo jest poznanie grzechu” (). Paweł pokazuje to na własnym przykładzie: „nie poznałem grzechu jak tylko przez prawo, bo i o pożądliwości nie wiedziałbym, gdyby prawo nie mówiło: Nie będziesz pożądał” (). Drugie wskazuje kierunek: „prawo było naszym pedagogiem do Chrystusa, abyśmy z wiary byli usprawiedliwieni” (). Pedagog w tamtych domach nie był nauczycielem. Był niewolnikiem, który odprowadzał dziecko do szkoły i wracał.

Co to znaczy wejść pod prawo

Nie chodzi o czytanie Mojżesza. Chodzi o próbę zasłużenia na Bożą przychylność, a tak się jej nie dostaje. Ludzie wchodzą pod prawo z czterech powodów i żaden z nich nie brzmi źle.

Ze strachu. Nie kłamię nie dlatego, że kłamstwo kogoś krzywdzi, tylko dlatego, że boję się, że jak skłamię, Bóg mnie odrzuci. To życie w strachu przed odrzuceniem, a Paweł mówi wprost, że nie taki duch został nam dany: „nie otrzymaliście ducha niewoli, aby znowu się bać, ale otrzymaliście Ducha usynowienia” (). Lęk i miłość nie mieszkają razem, bo „doskonała miłość usuwa lęk” ().
Z ludzkich względów. Robię tak, bo tak robi grupa, albo dlatego, że tak każe człowiek, którego uznałem za autorytet. Paweł stawia to pytanie sobie: „czy staram się przypodobać ludziom? Gdybym nadal ludziom chciał się przypodobać, nie byłbym sługą Chrystusa” ().
Z przyzwyczajenia i tradycji. Tak się u nas zawsze robiło i nie chcę nikogo urazić. Jezus mówił o tym do ludzi bardzo pobożnych: „opuściwszy przykazania Boże, trzymacie się tradycji ludzkiej” ().
Z religijności na własną miarę. Sam sobie stawiam poprzeczkę, zwykle wyżej niż Bóg, bo wtedy mam poczucie, że coś wnoszę.

Jeśli więc umarliście z Chrystusem dla żywiołów tego świata, to dlaczego – jakbyście jeszcze żyli dla świata – poddajecie się nakazom: Nie dotykaj, nie kosztuj, nie ruszaj; (To wszystko niszczeje przez używanie), według przykazań i nauk ludzkich? Mają one pozór mądrości w religijności według własnego upodobania, w poniżaniu siebie i nieoszczędzaniu ciała, jednak nie mają żadnej wartości, służą tylko do nasycenia ciała.
Kol 2:20-23

Najważniejsze są tu słowa „pozór mądrości”. Z zewnątrz wszystkie cztery powody wyglądają na pobożność. Wspólne mają to, że stawiają człowieka z powrotem na miejscu, które zajmuje Chrystus.

Co wtedy robimy z tym, co Bóg nazywa grzechem

Wolność od Prawa nie znaczy, że przykazania przestały nas dotyczyć. Prawo mówi, czym jest grzech. Bez tego nie wiadomo, co człowiekowi szkodzi. Dlatego czytamy to, co Bóg nazywa grzechem, nie po to, żeby zbierać punkty, ale po to, żeby wiedzieć, co niszczy. Tak żona czyta list od męża, który obiecał, że nigdy jej nie zostawi, a mimo to dokładnie uprzedza, co mogłoby zniszczyć ich małżeństwo. Ten obraz rozwijamy w tekście o wierze, w części o tym, po co Bóg tak dokładnie ostrzega. Kiedy czegoś nie rozumiemy, a to bywa często, ufamy, że Bóg to wytłumaczy, i staramy się zrozumieć. Jego myśli nie są nasze (), więc kolejność jest właśnie taka: najpierw zaufanie, potem zrozumienie.

Duch Święty wyjaśnia nam to, czego nie rozumiemy, i tak wygląda zwyczajne uczniostwo: „gdy przyjdzie on, Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę” (). On pokazuje zamysł Boga wobec człowieka i mówi mu, co się Bogu podoba, a co nie. Idziesz tą drogą, bo ufasz Bogu, i nie musisz być pewny, że dasz radę. Za każdym razem, kiedy czegoś jeszcze nie potrafisz, Chrystus oczyszcza cię w całości i podnosi. Nie odsyła cię na koniec kolejki. „Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w stosownej chwili” (). Jak to wygląda w zwykłym tygodniu, pokazuje tekst o uczniach Jezusa.

Krew: przebaczenie, oczyszczenie i wejście

Krew Chrystusa nie jest w Biblii symbolem grozy, tylko ceną i przepustką. Odkupienie, o którym mówi Nowy Testament, to dosłownie wykupienie kogoś z niewoli za konkretną cenę. Krew daje rzeczy, których nie da się mieć osobno.

Przebaczenie. „W którym mamy odkupienie przez jego krew, przebaczenie grzechów, według bogactwa jego łaski” ().
Oczyszczenie. „Krew Jezusa Chrystusa, jego Syna, oczyszcza nas z wszelkiego grzechu” (). Czyste są nie tylko akta. Ty też jesteś czysty. Oczyszczenie sięga sumienia, czyli tego miejsca, którego sam nie umiesz wyszorować: krew Chrystusa „oczyści wasze sumienie z martwych uczynków, by służyć Bogu żywemu” ().
Dostęp. W świątyni za zasłonę wchodził tylko najwyższy kapłan i tylko raz w roku. Teraz wchodzi każdy wierzący, o każdej porze (; ).

Na znak tego w chwili śmierci Jezusa zasłona świątyni rozdarła się od góry do dołu. Od góry, czyli od strony Boga.

W kościołach słyszy się zdanie „użyj krwi Jezusa” i łatwo zrobić z tego zaklęcie. Pismo pokazuje coś prostszego. Krew jest skuteczna, bo została przelana raz na zawsze i nic nie trzeba do niej dokładać. Twoja rola polega na tym, żeby się na nią powołać, tak jak powołujesz się na zapłacony rachunek.

Wyznaniem. Przynosisz Bogu konkretną sprawę i przyjmujesz oczyszczenie, które już jest gotowe. „Jeśli wyznajemy nasze grzechy, Bóg jest wierny i sprawiedliwy, aby nam przebaczyć grzechy i oczyścić nas z wszelkiej nieprawości” (). Wierny, bo dotrzymuje słowa, i sprawiedliwy, bo dług jest już zapłacony.
Słowem w modlitwie. Kiedy wraca oskarżenie, mówisz o tym, co zrobiła krew Baranka, zamiast bronić się swoim wynikiem z ostatniego tygodnia. Tak zwyciężyli bracia w Księdze Objawienia: „przez krew Baranka i przez słowo swego świadectwa” ().
Wieczerzą Pańską. To chwila, w której kościół ogłasza śmierć Jezusa na głos: „Ilekroć bowiem będziecie jedli ten chleb i pili ten kielich, śmierć Pana zwiastujecie, aż przyjdzie” (). O kielichu Jezus powiedział: „Ten kielich to nowy testament w mojej krwi” (), więc kto go przyjmuje, staje po stronie tego testamentu, a nie po stronie własnego bilansu. O samej wieczerzy będzie osobny tekst.

Jeden werset łączy krew i wiarę: „Jego to Bóg ustanowił przebłaganiem przez wiarę w jego krew” (). Greckie słowo tłumaczone jako „przebłaganie” to ἱλαστήριον (hilasterion). Po polsku potrzebujemy na nie dwóch określeń: samo przebłaganie i wieko arki przymierza, na które w świątyni kropiono krew. Ofiara jest złożona i nic nie trzeba do niej dodawać. Wiara jest ręką, która po nią sięga. Kto tego nie robi, nie stoi przed pustym ołtarzem, tylko przed pełnym, z rękami w kieszeniach.

Zmartwychwstanie: pokwitowanie, nie dodatek

Bez zmartwychwstania krzyż byłby tylko kolejną egzekucją. Zmartwychwstanie jest Bożym potwierdzeniem, że zapłata została przyjęta.

Który został wydany za nasze grzechy i wstał z martwych dla naszego usprawiedliwienia.
Rz 4:25

Zmartwychwstanie dotyczy też ciebie: od niego zaczyna się nowe życie. Paweł wyjaśnia to na przykładzie chrztu: zostaliśmy pogrzebani z Nim i wskrzeszeni, „żebyśmy i my postępowali w nowości życia” (). Stary człowiek nie zostaje poprawiony, tylko ukrzyżowany.

Co znaczy „przyjąć” dzieło krzyża

„Przyjąć” brzmi mgliście, dopóki nie rozpisze się tego na konkretne kroki. W Nowym Testamencie są cztery i wszystkie da się zrobić dzisiaj. To nie są raty ani warunki. To sposoby, w jakie otwiera się rękę.

Zgódź się z Bogiem co do siebie. Nie ogólne „każdy ma coś na sumieniu”, tylko konkretne wyznanie tego, co zrobiłeś (). To jest pokuta, której poświęciliśmy tekst „Pokuta w Biblii”.
Zaufaj, że to wystarczy. Masz mieć pewność, że Jego ofiara pokrywa twoją winę w całości ().
Powiedz to. „Jeśli ustami wyznasz Pana Jezusa i uwierzysz w swoim sercu, że Bóg wskrzesił go z martwych, będziesz zbawiony” ().
Wpuść Go. „Oto stoję u drzwi i pukam. Jeśli ktoś usłyszy mój głos i otworzy drzwi, wejdę do niego” (). Klamka jest po twojej stronie, ale to On stoi i puka.

Kto to zrobił, dostaje prawo, którego nie miał: „wszystkim tym, którzy go przyjęli, dał moc, aby się stali synami Bożymi” ().

Jeśli chcesz zrobić te cztery kroki teraz, a brakuje ci słów, zobacz przykładową modlitwę grzesznika. To nie jest formuła do odklepania, tylko podpowiedź, co powiedzieć.

Przyjąć to nie znaczy zasłużyć

W tym miejscu wielu ludzi się gubi i zamienia dar w egzamin. Dar, za który się rewanżujesz, przestaje być darem i staje się transakcją, a Bogu nie ma czym się zrewanżować. Pismo rozstrzyga to krótko: „Temu zaś, kto nie pracuje, lecz wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego, jego wiara zostaje poczytana za sprawiedliwość” (). Na pytanie, czy wiara nie jest przypadkiem twoim wkładem, odpowiadamy w tekście o wierze.

Nie z uczynków sprawiedliwości, które my spełniliśmy, ale według swego miłosierdzia zbawił nas przez obmycie odrodzenia i odnowienie Ducha Świętego; Którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, naszego Zbawiciela; Abyśmy, usprawiedliwieni jego łaską, stali się dziedzicami zgodnie z nadzieją życia wiecznego.
Tt 3:5-7

Dobre uczynki są w tym równaniu, tylko po drugiej stronie znaku równości: „Jesteśmy bowiem jego dziełem, stworzeni w Chrystusie Jezusie do dobrych uczynków” (). Najpierw dzieło, potem uczynki. Odwrócenie tej kolejności rodzi albo pychę, albo rozpacz, zależnie od tego, jak ci akurat idzie.

Co dostajesz razem z przebaczeniem

Przebaczenie nie jest całą zawartością paczki. Paweł pisze o odkupieniu i od razu podaje jego cel, a tym celem jest synostwo.

Od wykupienia do dziedzictwa

Lecz gdy nadeszła pełnia czasu, Bóg posłał swego Syna, zrodzonego z kobiety, zrodzonego pod prawem; Aby wykupił tych, którzy byli pod prawem, abyśmy dostąpili usynowienia. A ponieważ jesteście synami, Bóg posłał do waszych serc Ducha swego Syna, wołającego: Abba, Ojcze! Tak więc już nie jesteś sługą, ale synem, a jeśli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.
Ga 4:4-7

Najpierw jest wykupienie, potem usynowienie, a na końcu dziedzictwo. Jedno wynika z drugiego, więc przyjęcie dzieła krzyża jest jednocześnie przyjęciem dziedzictwa, czyli Bożych obietnic (). I to wszystkich naraz, bo nie leżą one osobno. Wszystkie są w Chrystusie i tam jest ich pełnia: „jesteście dopełnieni w nim” (), a każda Boża obietnica ma w Nim swoje „tak” ().

Obietnice najłatwiej zobaczyć na przykładach. Osobnego tekstu o nich jeszcze nie ma, więc kilka podajemy tutaj, w podziale, który oszczędza rozczarowań: jedne rzeczy są już załatwione, inne dostaje się po drodze.

Już twoje. Przebaczenie wszystkich grzechów razem z wymazanym dokumentem długu (). Koniec potępienia (). Nowe serce zamiast kamiennego (). Usynowienie i prawo mówienia „Ojcze” (). Duch Święty w tobie jako pieczęć i zadatek dziedzictwa ().
Po drodze. Bóg przy tobie bez przerwy: „Nie porzucę cię ani nie opuszczę” (). Prowadzenie, a nie tylko ocena po czasie (; ). Mądrość na prośbę i bez wypominania (). To, czego potrzebujesz, kiedy najpierw szukasz królestwa Bożego (; ). Pokój, który nie zależy od okoliczności (). Wyjście z każdej pokusy (). Siła wtedy, kiedy jej nie ma (). Wysłuchana modlitwa, z dwoma warunkami podanymi wprost: trwaniem w Nim i zgodnością z Jego wolą (; ).

Ta druga lista bywa czytana jak czek in blanco i wtedy kończy się to pretensją do Boga. Warunki są w niej wypisane wprost, a nie drobnym drukiem.

Testament otwiera śmierć spadkodawcy

Dziedzictwo ma też swoją datę wejścia w życie i Nowy Testament mówi o niej językiem prawa spadkowego.

I dlatego jest pośrednikiem nowego testamentu, ażeby przez śmierć poniesioną dla odkupienia występków, popełnionych za pierwszego testamentu, ci, którzy zostali powołani, otrzymali obietnicę wiecznego dziedzictwa. Gdzie bowiem jest testament, tam musi nastąpić śmierć tego, który go sporządził. Testament przecież nabiera mocy po śmierci, gdyż nie jest ważny, dopóki żyje ten, kto sporządził testament.
Hbr 9:15-17

To zwykła zasada prawa spadkowego i autor listu sięga po nią celowo. Dopóki spadkodawca żyje, testament jest kartką w szufladzie. Otwiera go śmierć. Dlatego dziedzictwo nie jest obietnicą na wyrost ani czymś, co dopiero się wyjaśni: weszło w życie w dniu, w którym Jezus umarł.

Z jedną różnicą, której nie zobaczysz u notariusza. Przy zwykłym spadku zostajesz z majątkiem, a bez człowieka. Tu spadkodawca wstał z martwych, więc dostajesz i dziedzictwo, i Jego. Zmartwychwstanie pokazuje też, o jakie dziedzictwo chodzi. Bóg „zrodził nas na nowo do żywej nadziei przez wskrzeszenie Jezusa Chrystusa z martwych” (). Piotr zaraz dodaje, do czego: „Do dziedzictwa niezniszczalnego i nieskalanego, i niewiędnącego, zachowanego w niebie dla was” ().

Ile z tego jest do wzięcia dzisiaj

„Zachowane w niebie” brzmi, jakby wszystko czekało za bramą, do której wchodzi się dopiero po śmierci. Piotr mówi co innego i widać to po słowach, które dobiera: niezniszczalne, nieskalane, niewiędnące. Wszystkie trzy mówią o tym, że dziedzictwo jest bezpieczne. Nikt go nie zniszczy ani nie ukradnie i nic się tu nie przeterminuje, bo leży poza zasięgiem człowieka. Niebo jest tu sejfem, nie poczekalnią.

Część z tego można wziąć już dziś. Widać to po tym, że Paweł pisze w czasie przeszłym: Bóg „pobłogosławił nas wszelkim duchowym błogosławieństwem w miejscach niebiańskich w Chrystusie” (). Nie pobłogosławi, tylko pobłogosławił. Piotr mówi to samo o mocy: „jego Boska moc obdarzyła nas wszystkim, co potrzebne do życia i pobożności” (). Zadatek masz na koncie od dnia, w którym uwierzyłeś: to Duch Święty, „który jest zadatkiem naszego dziedzictwa” ().

Jest też pełnia, na którą czekamy. „Po części bowiem poznajemy i po części prorokujemy. Ale gdy przyjdzie to, co doskonałe, wtedy przeminie to, co jest cząstkowe” (). Kiedy królestwo Boże przyjdzie w pełni, skończy się poznawanie po kawałku: „Teraz poznaję cząstkowo, ale wtedy poznam tak, jak jestem poznany” (). Nie zostanie też w nas żadna skaza i będziemy całkowicie podobni do Jezusa: „gdy on się objawi, będziemy podobni do niego, gdyż ujrzymy go takim, jakim jest” ().

Tę pełnię Pismo łączy z przyjściem Pana, a nie ze śmiercią. Henoch „nie oglądał śmierci” (), Paweł pisze o ludziach, którzy zostaną przemienieni bez umierania, „w jednej chwili, w mgnieniu oka” (), a Jan zobaczył Jezusa w chwale za życia (). Na pytanie, czy wierzący w ogóle musi umrzeć, odpowiada część o Henochu i Eliaszu we wpisie o wierze.

Pomylenie tego, co już jest, z tym, co dopiero przyjdzie, szkodzi w obie strony. Jedni całe życie proszą o to, co już mają. Drudzy żądają dzisiaj tego, na co jeszcze nie przyszedł czas.

Modlitwa, która ściąga to na ziemię

Skoro w niebie jest to już postanowione, zostaje pytanie, co z tym robi człowiek na ziemi. Jezus dał na to modlitwę: „Niech przyjdzie twoje królestwo, niech się dzieje twoja wola na ziemi, tak jak w niebie” (). Kierunek jest z góry na dół, od tego, co już ustalone, do tego, co widać.

Wierzący nie przychodzi tu jak człowiek, który złożył podanie w urzędzie i nie wie, czy je w ogóle rozpatrzą. Przychodzi jako kapłan: „wy jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem” (). Starsi w niebie śpiewają o tym Barankowi, czyli Jezusowi: „uczyniłeś nas dla naszego Boga królami i kapłanami” (), a „nasz Bóg” to w tej pieśni Ojciec. Kapłan nie wymyśla wyroku ani go nie zmienia. Zna go, ogłasza i posługuje się nim, a Jezus nazwał to kluczami (; ). Co z tymi kluczami robić w praktyce i gdzie są granice, wyjaśniamy w tekście o autorytecie wierzącego.

Nie ma w tym wszystkim miejsca na wywyższanie się. Werset o obietnicach, który padł wyżej, kończy się słowami „ku chwale Boga przez nas” (): Bóg daje po to, żeby Jego imię było przez ciebie wywyższone. Czym jest synostwo i czym dziedzic różni się od pyszałka, opisuje tekst o tym, kim jesteś w Chrystusie.

Skoro Chrystus jest we mnie, czy mogę wszystko tak jak Jezus

To pytanie przychodzi zaraz po tym, jak człowiek zobaczy, co dostał. Odpowiedź trzeba wziąć w całości, bo każda jej część wzięta osobno robi krzywdę.

W bezgrzeszności Jezusowi nie dorównasz, a twoja pozycja i tak nie zależy od tego

Najpierw ta część, którą się przemilcza. Jezus „grzechu nie popełnił, a w jego ustach nie znaleziono podstępu” () i był kuszony we wszystkim podobnie jak my, „ale bez grzechu” (). Tu dziś nie da się z Nim równać, a pełne podobieństwo do Niego Pismo łączy z Jego przyjściem (). Jan pisze bez owijania w bawełnę: „Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu, sami siebie zwodzimy” (), a Jakub dodaje: „wszyscy bowiem w wielu sprawach upadamy” (). Kto chce dorównać Jezusowi w tym, że On nigdy nie zgrzeszył, sam wyznacza sobie egzamin, którego nie zda. Skończy albo na udawaniu, albo na odejściu.

Tylko że twoja pozycja przed Bogiem nigdy nie zależała od tego, czy jesteś bez zarzutu. Zależy od Jego ofiary i od tego, że obmyła cię Jego krew. Paweł pisze: „zostaliście obmyci, lecz zostaliście uświęceni, lecz zostaliście usprawiedliwieni w imię Pana Jezusa” (). A w Liście do Hebrajczyków czytamy: „jedną bowiem ofiarą uczynił doskonałymi na zawsze tych, którzy są uświęceni” (). Dlatego pytanie nie brzmi „czy jestem już wystarczająco dobry, żeby Bóg mnie użył”, tylko „czy pozwalam Duchowi Świętemu mnie prowadzić”. „Wszyscy bowiem ci, którzy są prowadzeni przez Ducha Bożego, są synami Bożymi” ().

Zmiana myślenia, czas spędzany z Nim i upodabnianie się do Niego mają w tym swoje miejsce, ale nie jako opłata. Robi się to z miłości i po to, żeby Bóg mógł przez człowieka działać. Jeśli z człowieka wyjdzie coś dobrego, i tak nie jest to jego zasługa. Paweł, który pracował jak mało kto, zamyka to jednym zdaniem: „pracowałem więcej od nich wszystkich, jednak nie ja, lecz łaska Boga, która jest ze mną” (). Jezus mówi to krócej: „beze mnie nic nie możecie zrobić” ().

To zdejmuje z ciebie presję, że najpierw musisz być bez grzechu jak Jezus, bo po ludzku tego nie da się osiągnąć. A daje coś lepszego niż presja. Twój dostęp nie zależy od dzisiejszej formy. Jesteś obmyty Jego krwią i trwasz przy Nim, więc Bóg może cię dalej używać, także w tygodniu, który ci nie wyszedł.

Zaczynasz jako dziecko i to nie jest zarzut

Nowy Testament nie mówi do wszystkich wierzących tak samo. Jan pisze w jednym liście do trzech grup i każdej mówi co innego.

Piszę do was, dzieci, bo zostały wam przebaczone grzechy ze względu na jego imię. Piszę do was, ojcowie, bo poznaliście tego, który jest od początku. Piszę do was, młodzieńcy, bo zwyciężyliście złego. Piszę do was, dzieci, bo poznałyście Ojca. Napisałem do was, ojcowie, bo poznaliście tego, który jest od początku. Napisałem do was, młodzieńcy, bo jesteście mocni i słowo Boże w was mieszka, i zwyciężyliście złego.
1 J 2:12-14

Dzieci, młodzieńcy, ojcowie. To etapy, nie stanowiska, i różnią się tym, co człowiek poznał i co wytrzymał. Dziecko zna Ojca i ma przebaczone grzechy. Młodzieniec jest mocny, Słowo w nim mieszka i zwyciężył złego. Ojciec w wierze zna Tego, „który jest od początku”, czyli zna samego Boga, a nie tylko naukę o Nim.

Pierwsze zadanie dziecka w wierze nie polega na szukaniu mocy, tylko na poznaniu, co dostało przy nowym narodzeniu, i na tym, żeby zacząć tym żyć. Piotr nazywa to mlekiem: „jak nowo narodzone niemowlęta pragnijcie czystego mleka słowa Bożego, abyście dzięki niemu rośli” (). Mleko to pierwszy pokarm i nikt nie zaczyna od innego.

Problem zaczyna się, kiedy ktoś zostaje na mleku latami i tego nie widzi. Paweł podaje test, po którym to poznać, i jest on zaskakująco praktyczny.

I ja, bracia, nie mogłem do was mówić jak do ludzi duchowych, ale jak do cielesnych, jak do niemowląt w Chrystusie. Karmiłem was mlekiem, a nie stałym pokarmem, bo jeszcze nie mogliście go przyjąć, a nawet teraz jeszcze nie możecie; Gdyż jeszcze jesteście cieleśni. Skoro bowiem jest między wami zazdrość, kłótnie i podziały, to czyż nie jesteście cieleśni i nie postępujecie na sposób ludzki?
1 Kor 3:1-3

Zazdrość, kłótnie i podziały. Nie brak wiedzy, tylko sposób, w jaki ludzie traktują się nawzajem. List do Hebrajczyków pokazuje drugą stronę tego samego: pokarm stały jest „dla dorosłych, którzy przez praktykę mają zmysły wyćwiczone do rozróżniania dobra i zła” (). Przez praktykę, czyli przez robienie tego, co się już zrozumiało. Kolejne nauczanie tego nie załatwi.

Każdy zaczyna z innego miejsca, więc porównywanie się nie ma sensu. Mamy myśleć o sobie skromnie, „stosownie do miary wiary, jakiej Bóg każdemu udzielił” (). Wzrost przychodzi przez próby: przez wiarę utrzymaną mimo złych okoliczności (), przez cierpliwość wyrobioną w tym, co niewygodne (), i przez wierność w rzeczach małych, których nikt nie widzi. „Kto jest wierny w najmniejszym, i w wielkim jest wierny” (), a pan z przypowieści mówi słudze: „W niewielu rzeczach byłeś wierny, nad wieloma cię ustanowię” ().

Ty uczysz się ufać Bogu, a On z czasem powierza ci coraz więcej. Razem z tym rośnie odpowiedzialność za to, co robisz i co mówisz. Jezus powiedział: „Komu wiele dano, od tego wiele się będzie wymagać, a komu wiele powierzono, więcej będzie się od niego żądać” (). Przypomina to sytuację dziecka, które odziedziczyło dom: jest już jego właścicielem, tylko jeszcze nim nie zarządza.

Nie chodzi przy tym o awans w oczach Boga ani o większy przydział mocy. Wszystko jest dane w całości i od razu: Boża moc „obdarzyła nas wszystkim, co potrzebne do życia i pobożności” (). Nie rośnie to, co dostaliśmy. Rośnie to, ile z tego przechodzi przez człowieka.

Dlaczego więc tak często nic się nie dzieje

Skoro jesteśmy obmyci i uświęceni, a Jezus dał nam władzę nad chorobami i demonami, to dlaczego chorzy nie wstają, ludzie nie są uwalniani, a modlitwy wracają bez odpowiedzi? To pytanie nie jest nowe i nie jest oznaką słabej wiary. Jest w Ewangeliach, w scenie, której ewangeliści nie ukryli.

Pewien ojciec przyprowadził do uczniów syna dręczonego przez demona. Ci sami uczniowie dostali wcześniej od Jezusa polecenie i władzę: „Uzdrawiajcie chorych, oczyszczajcie trędowatych, wskrzeszajcie umarłych, wypędzajcie demony” (). Nie dali rady. Wtedy ojciec poszedł do Jezusa, a Ten zgromił demona i „od tej chwili chłopiec był zdrowy” (). Potem uczniowie podeszli do Niego na osobności z jednym pytaniem.

Wtedy uczniowie, podszedłszy do Jezusa, zapytali go na osobności: Czemu my nie mogliśmy go wypędzić? A Jezus im odpowiedział: Z powodu waszej niewiary. Zaprawdę bowiem powiadam wam: Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarno gorczycy, powiecie tej górze: Przenieś się stąd na tamto miejsce, a przeniesie się. I nic nie będzie dla was niemożliwe.
Mt 17:19-20

Jezus nie powiedział tego choremu chłopcu ani jego ojcu, tylko tym, którzy się modlili. Ojcu chłopca powiedział coś zupełnie innego: „Jeśli możesz wierzyć. Wszystko jest możliwe dla tego, kto wierzy” (). A ten odpowiedział zdaniem, które jest jednym z najuczciwszych w całym Piśmie: „Wierzę, Panie! Pomóż mojej niewierze!” (). Obwinianie chorego o brak wiary nie ma w tej scenie żadnego oparcia.

Druga strona tej sceny bywa przemilczana, a waży tyle samo. Jezus nie skwitował porażki uczniów słowem „trudno” i nie obniżył poprzeczki. Jego odpowiedź nie kończy się na diagnozie: w tym samym zdaniu stawia poprzeczkę tak wysoko, że do dziś cytuje się je z zakłopotaniem. Przy wierze wielkości ziarnka gorczycy góra ma się przenieść, a „nic nie będzie dla was niemożliwe” (). Gdzie indziej dołożył jeszcze więcej: „Kto wierzy we mnie, dzieł, których ja dokonuję, i on będzie dokonywał, i większych od tych dokona” ().

Te zdania czytamy tak, jak są napisane. Nie naciągamy ich i nie zmiękczamy. Mówią, co jest możliwe, kiedy naukę Jezusa weźmie się w całości, a nie po kawałku. Do tego jest powołany każdy wierzący i to ma być cel, nawet jeśli z dzisiejszego miejsca wygląda na nieosiągalny. Dzieje Apostolskie pokazują, że tak się działo: w Jerozolimie wynoszono chorych na ulice, ludzie schodzili się z okolicznych miast, „a wszyscy zostali uzdrowieni” (). Nigdzie nie jest napisane, że był to wyjątek na jedno pokolenie. Te zdania nie mówią za to, kiedy i w jaki sposób stanie się to w konkretnej sprawie. Tego nikt nie może obiecać w imieniu Jezusa, chyba że pokaże to Duch Święty.

Apostołowie zareagowali na takie wymagania tak, jak trzeba. Nie zaczęli tłumaczyć, że Jezus przesadził. Kiedy postawił przed nimi zadanie, które ich przerosło, poprosili: „Dodaj nam wiary”, a On odpowiedział im obrazem ziarna gorczycy (). To ma sens, bo wiara nie jest cechą charakteru, którą się ma albo nie. „Wiara więc jest ze słuchania, a słuchanie – przez słowo Boże” (), więc rośnie tam, gdzie człowiek karmi się Słowem, i tam, gdzie rośnie wszystko inne, czyli w próbach. Co jeszcze ją buduje, omawia tekst o wierze.

Paweł pokazał, jak się stoi przed celem, którego jeszcze się nie osiągnęło. Powiedział o sobie wprost: „Nie żebym to już osiągnął albo już był doskonały, ale dążę”, i zaraz potem „Biegnę do mety” (). Czy dojdziesz, okaże się po drodze. Kierunek wyznaczył już Jezus i o tym jednym nie ma dyskusji.

Jedna rzecz musi przy tym zostać na swoim miejscu, bo inaczej cała sprawa zamienia się w krzywdę. Te obietnice są zwrócone w stronę tego, kto się modli, jako zachęta, a nie w stronę chorego jako wyrok. Wolą Boga jest uzdrowienie, co pokazujemy w tekście o uzdrowieniu w Biblii. Zdanie, że Duch udziela darów „każdemu z osobna, jak chce” (), nie mówi, że jednego Bóg chce uzdrowić, a drugiego nie. Mówi o tym, przez kogo i jaki dar przejawia się we wspólnocie „dla wspólnego pożytku” (). Dlatego ten sam list każe o dary zabiegać: „Starajcie się usilnie o lepsze dary” (). Wiara sięga po to, co Bóg obiecał, i nie wyznacza Mu terminu.

Przeszkodą nie jest to, że nie jesteś doskonały, bo z tym Bóg rozliczył się na krzyżu. Przeszkodą jest to, czym człowiek zagradza Bogu drogę. Pismo wymienia te przeszkody: prośbę o coś dla własnych żądz (), pychę, której Bóg się sprzeciwia (; ), i nieprawość trzymaną w sercu (). Izajasz nazywa to najostrzej: ręka PANA nie jest skrócona ani ucho przytępione, ale „wasze nieprawości uczyniły przepaść między wami a waszym Bogiem” (). Problem jest po naszej stronie.

Dlatego wzrost w tej sprawie nie polega na tym, żeby stać się doskonałym, tylko na tym, żeby przestać przeszkadzać. Paweł opisuje to obrazem naczynia: w wielkim domu stoją naczynia do użytku zaszczytnego i niezaszczytnego. „Jeśli więc ktoś oczyści samego siebie z tego wszystkiego, będzie naczyniem do użytku zaszczytnego, uświęconym i użytecznym dla Pana, przygotowanym do każdego dobrego czynu” (). Naczynie samo nie wytwarza zawartości. Ma być czyste i pod ręką.

To praca na lata, a nie na jeden wieczór. Trzeba oddać pychę i zejść z miejsca, które należy do Boga. Trzeba przestać brać dla siebie chwałę, która jest Jego, i pilnować, żeby nie oddać za byle co tego, co się dostało. Nikt nie przechodzi tego raz na zawsze. Kto zaczyna w tym liczyć wyniki albo porównywać się z innymi, powinien przeczytać cztery zabezpieczenia z tekstu o autorytecie. Nie ma ich tam dla ozdoby. A kiedy odpowiedź się odwleka, zajrzyj do części „Próba i czekanie” w tekście o wierze.

Skąd mam wiedzieć, że to przyjąłem

Pewność nie opiera się na uczuciu ani na tym, jak minął ci tydzień. Opiera się na trzech rzeczach.

A to świadectwo jest takie, że Bóg dał nam życie wieczne, a to życie jest w jego Synu. Kto ma Syna, ma życie, kto nie ma Syna Bożego, nie ma życia. To napisałem wam, którzy wierzycie w imię Syna Bożego, abyście wiedzieli, że macie życie wieczne i abyście wierzyli w imię Syna Bożego.
1 J 5:11-13

Pierwsza to wiara, czyli poznanie i przyjęcie tego, co Bóg powiedział. Nie pytaj, jak mocno to czujesz. Pytaj, na czym stoisz: kto ma Syna, ma życie. Jezus mówi o tym jak o czymś, co już się stało: kto wierzy, „przeszedł ze śmierci do życia” (). Jeśli tu wracają wątpliwości, odpowiedź jest w tekście o wierze.

Druga to świadectwo Ducha Świętego, który „poświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Bożymi” (). To świadectwo ma rozpoznawalny kierunek: Duch Święty nie kieruje uwagi na siebie, tylko na Jezusa i na Jego Słowo. „On mnie uwielbi, bo weźmie z mojego i wam oznajmi” (). W praktyce widać to po pragnieniu, którego wcześniej nie było: chcesz czytać Biblię, chcesz poznawać Jezusa, chcesz z Nim być. Piotr nazywa to głodem niemowlęcia (). Jeśli takiego pragnienia wcale nie ma, nie skreślaj się. Poproś o nie.

Trzecia to owoc, który widać dopiero z czasem. Liczy się kierunek: inne pragnienia, miłość do innych wierzących (), przebaczenie, o którym jest następna część, i miłość do Boga, która nie jest uczuciem. Jan definiuje ją bez ozdób: „Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy jego przykazania, a jego przykazania nie są ciężkie” (). Chodzi o to, żeby iść za Nim i pozwolić Mu się zmieniać, zamiast poprawiać siebie na pokaz. Jak to wygląda na co dzień, piszemy w tekście o uczniach Jezusa.

Kolejność jest ważna. Zaczynasz od obietnicy, nie od samooceny. Kto zaczyna od trzeciego punktu, prawie zawsze dochodzi do wniosku, że owocu wciąż jest za mało. A pewność, kim jesteś przed Bogiem, opiera się na tym, co On zrobił. Skąd się bierze ta pewność, jest wyjaśnione w tekście o tożsamości.

Przebaczenie innym, Bogu i sobie

Jednym z najwyraźniejszych owoców tego, że człowiek przyjął dzieło krzyża, jest przebaczenie. Idzie w trzy strony: do człowieka, który cię skrzywdził, do Boga, do którego masz żal, i do ciebie samego. Jak każdy owoc, rośnie z czasem i nie jest biletem wstępu. Wszystkie trzy mają ten sam korzeń: kto zobaczył, ile mu darowano, przestaje trzymać w ręku rachunki wystawione ludziom, Bogu i sobie.

Jezus opowiedział o tym przypowieść, kiedy Piotr zapytał, ile razy trzeba przebaczać. Król daruje słudze dług dziesięciu tysięcy talentów. Ten sam sługa wychodzi, spotyka współsługę, który jest mu winien sto groszy, zaczyna go dusić i wtrąca do więzienia (). Grosz z tej przypowieści to denar, czyli dniówka robotnika (), a talent to około sześciu tysięcy denarów. Sto groszy to więc kilka miesięcy pracy. Dziesięć tysięcy talentów to sześćdziesiąt milionów dniówek: robotnik musiałby na taką sumę pracować ponad sto sześćdziesiąt tysięcy lat, bez jednego wolnego dnia.

Dług współsługi nie był mały. Sto dniówek to prawdziwe pieniądze, a krzywdy, o których będzie mowa niżej, bywają nieporównanie większe. Przypowieść nie pomniejsza cudzej winy. Pokazuje, na czym stoi człowiek, od którego Bóg oczekuje przebaczenia.

Wtedy jego pan wezwał go i powiedział: Zły sługo, darowałem ci cały ten dług, ponieważ mnie prosiłeś. Czyż i ty nie powinieneś był zmiłować się nad swoim współsługą, jak ja zmiłowałem się nad tobą? I jego pan, rozgniewany, wydał go katom, dopóki nie odda wszystkiego, co był mu winien. Tak i wam uczyni mój Ojciec niebieski, jeśli każdy z was nie przebaczy z serca swemu bratu jego przewinień.
Mt 18:32-35

Najpierw król darował dług, dopiero potem czegoś wymagał. Nie przebaczasz więc po to, żeby zasłużyć na przebaczenie. Przebaczasz, bo już je dostałeś, i tak samo pisze Paweł o przebaczaniu sobie nawzajem: „przebaczając sobie, jak i wam Bóg przebaczył w Chrystusie” (; ). Ostrzeżenie z końca przypowieści trzeba przy tym traktować poważnie. Jezus powtarza je w modlitwie „Ojcze nasz” i zaraz po niej (). Nie ma powodu go łagodzić. Nie wyciągniesz otwartej ręki po darowany dług, kiedy zaciskasz ją na cudzym.

Przebaczyć człowiekowi nie znaczy uznać, że nic się nie stało

Weź najcięższy przypadek, jaki można sobie wyobrazić. Matka traci dziecko. Zabójca działał z premedytacją i ze szczególnym okrucieństwem, sprawiało mu to przyjemność i niczego nie żałuje. Czego Bóg oczekuje od tej kobiety i co przebaczenie miałoby tu w ogóle znaczyć?

Najpierw to, czym przebaczenie nie jest. Nie jest uznaniem, że krzywda była mała. Józef przebaczył braciom, którzy sprzedali go w niewolę, i powiedział im przy tym prosto w oczy: „Obmyśliliście zło przeciwko mnie” (). Nie jest też rezygnacją z sądu. Ta kobieta może uważać, że to zbrodnia zasługująca na najwyższy wymiar kary, i chcieć, żeby sąd taką karę orzekł. Paweł ujmuje to w dwóch zdaniach jednego listu. Dzieli je kilka wersetów, a łączą te same słowa: zemsta i gniew.

Najmilsi, nie mścijcie się sami, ale pozostawcie miejsce gniewowi. Jest bowiem napisane: Zemsta do mnie należy, ja odpłacę – mówi Pan.
Rz 12:19

Kilka zdań dalej pisze o władzy, że „nie na próżno nosi miecz, gdyż jest sługą Boga, mszczącym się w gniewie nad tym, który czyni zło” (). Podział listu na rozdziały wprowadzono dopiero wiele wieków po jego napisaniu, więc to jeden ciąg myśli. Wierzący nie wymierza kary na własną rękę, a Bóg wymierza ją także przez sąd.

Przebaczenie nie wyrzuca więc sprawy do kosza. Oddaje ją wyżej, tak jak Jezus, który „gdy cierpiał, nie groził, ale powierzył sprawę temu, który sądzi sprawiedliwie” (). Józef miał władzę, żeby braci ukarać, bo rządził całym Egiptem (). Zamiast wyroku zadał im pytanie: „Czyż ja jestem na miejscu Boga?” ().

Do sądu wolno iść, ale nie trzeba. Jeśli to od ciebie zależy, czy pozwiesz sprawcę albo zażądasz zadośćuczynienia, możesz też zostawić całą sprawę Bogu. W greckim Koryncie wierzący pozywali się nawzajem przed niewierzącymi sędziami, a Paweł zapytał ich: „Czemu raczej krzywdy nie cierpicie? Czemu raczej szkody nie ponosicie?” (). Bóg potrafi wziąć cię w obronę bez pozwu i bez wyroku, i to mocniej niż każdy sąd. Pismo obiecuje: „Powierz PANU swoją drogę i zaufaj mu, a on wszystko wykona; I wyniesie twoją sprawiedliwość jak światłość, a twoją prawość jak południe” ().

To nie jest zarzut wobec tych, którzy szukają sprawiedliwości w sądzie. O tym, którą drogą pójść, rozstrzyga sumienie i to, do czego w tej jednej sprawie prowadzi cię Duch Święty. Jeśli masz w sercu pokój co do pozwu i uważasz go za słuszny, złóż go. Jeśli Duch skłania cię do tego, żeby nie iść do sądu i zdać się na Boga, ta droga jest lepsza. O nią chodzi w Pawłowym „raczej”. W obu wypadkach liczy się czyste sumienie: „Szczęśliwy ten, kto samego siebie nie potępia w tym, co uważa za dobre” (). Zrezygnować możesz tylko z tego, co należy się tobie. Jeśli sprawca może skrzywdzić kolejne osoby, zgłoszenie go na policję chroni innych.

Przebaczenie nie jest też powrotem do zaufania. Można przebaczyć człowiekowi, z którym nigdy więcej nie usiądzie się przy jednym stole. Wobec brata, który zgrzeszył, kolejność jest taka: „strofuj go, a jeśli żałuje, przebacz mu” (). To droga do pojednania i potrzeba na nią dwóch stron. Serce nie musi jednak czekać na cudzy żal, żeby pozbyć się urazy: „A gdy stoicie, modląc się, przebaczcie, jeśli macie coś przeciwko komuś” (). Jezus modlił się „Ojcze, przebacz im” w chwili, gdy żołnierze dzielili Jego szaty (), a Szczepan wołał „nie poczytaj im tego za grzech”, kiedy jeszcze leciały kamienie ().

Przebaczenie wygląda wtedy tak. Ta kobieta nie nosi w sobie goryczy, urazy ani pretensji. Nie chce dla sprawcy kary większej niż ta, którą wymierzy sąd, ani zadośćuczynienia większego niż to, które daje prawo. Nie układa w głowie scen zemsty i nie czeka na jego nieszczęście, a kiedy ono przyjdzie, nie będzie się cieszyć. Księga Przysłów mówi i o tym: „Nie ciesz się, gdy twój nieprzyjaciel upadnie” ().

Może płakać. Jezus też płakał przy grobie przyjaciela (). Smutek nie zamienia się jednak w dożywocie. Paweł nie chce, żeby wierzący smucili się „jak inni, którzy nie mają nadziei” (), a smutek z nadzieją to zupełnie inny smutek. Ona umie dalej żyć i cieszyć się tym, co ma. Jej dni nie kręcą się wokół człowieka, który ją skrzywdził. Szuka tego, co jest „dobrą, przyjemną i doskonałą wolą Boga” (), i dąży do pełnego pojednania z Nim.

Większości ludzi taka tragedia nie spotka. Częściej chodzi o krzywdy mniejsze, które i tak potrafią boleć latami. Ojciec pił i nie było go, kiedy dzieci go potrzebowały. Była żona nastawiła dzieci przeciwko ojcu i dziś nie chcą z nim rozmawiać. Szef przypisał sobie czyjś projekt, a przy pierwszych zwolnieniach pozbył się jego autora. Brat wziął ze spadku po rodzicach więcej, niż mu się należało, i od tamtej pory rodzeństwo nie spotyka się nawet w święta. Przyjaciółka rozpowiedziała w kościele to, co usłyszała w zaufaniu. Zasada jest ta sama co w najcięższym przypadku: krzywdę nazywa się krzywdą, a serce i tak może pozbyć się urazy.

Nieprzebaczenie ma jeszcze jedną cechę, o której rzadko się słyszy: najwięcej kosztuje tego, kto nie przebaczył. Sprawca często nawet nie wie o twojej urazie, a jeśli wie, nic go ona nie kosztuje. Ty nosisz ją w sobie każdego dnia i w myślach wciąż wracasz do tego, co się stało. Człowiek, któremu nie przebaczyłeś, zaczyna zajmować w twoich myślach miejsce, które należy do Boga. Kiedy przebaczasz, uwalniasz przede wszystkim siebie.

Przebaczenie jest decyzją, którą czasem trzeba podjąć jeszcze raz. Wspomnienie wraca, rana się odzywa, a ty przebaczasz od nowa. Na pytanie Piotra padła liczba, przy której liczenie traci sens: „aż siedemdziesiąt siedem razy” (). Jeśli dziś nie umiesz przebaczyć, powiedz Bogu, że chcesz, i poproś o resztę. Ojciec opętanego chłopca poprosił kiedyś o pomoc w swojej niewierze i nie został odprawiony ().

Pretensja do Boga, kiedy innym się wiedzie

Mówi się czasem, że trzeba „przebaczyć Bogu”. To określenie jest nietrafione, bo Bóg jest sprawiedliwy i nie ma Mu czego darować. Sam problem jest jednak prawdziwy. Chodzi o żal do Boga, a taki żal potrafi zatruwać tak samo jak uraza do człowieka.

Za takim żalem zwykle stoi jakaś historia. Małżeństwo latami modli się o dziecko, a u znajomych, którzy dzieci nie planowali, rodzi się trzecie. Właściciel małej firmy uczciwie rozlicza każdą fakturę i ledwo wiąże koniec z końcem, a sąsiad, który kombinuje, stawia drugi dom. Kobieta po czterdziestce wciąż jest sama, a koleżanki, które o Boga nie pytają, dawno mają rodziny. Ciężka diagnoza przychodzi zaraz po tym, jak człowiek na serio zaczął iść za Bogiem. Rzadko kto powie wtedy głośno, że ma pretensję do Boga. Zwykle słychać tylko „dlaczego ja?”, a potem modlitwa cichnie.

Najczęściej w tle jest porównanie. Ciebie spotyka nieszczęście. A ktoś, kto nie liczy się ani z Bogiem, ani z ludźmi, ma to, co świat nazywa szczęściem, a wierzący błogosławieństwem: powodzenie, rodzinę, dzieci, majątek. Pytanie nasuwa się samo i jest bardzo stare: „Czemu szczęści się droga bezbożnych?” (). Asaf, który za czasów Dawida prowadził uwielbienie przed arką (), poświęcił temu pytaniu cały psalm.

Oto ci są niegodziwi, a powodzi im się na świecie i pomnażają bogactwa. A więc na próżno oczyściłem swoje serce i w niewinności obmywałem ręce. Cały dzień bowiem znoszę cierpienia i co rano jestem chłostany. […] Starałem się to rozumieć, ale było dla mnie zbyt trudne; Aż wszedłem do świątyni Bożej i tu zrozumiałem, jaki jest ich koniec.
Ps 73:12-17

W takiej chwili przychodzą dwie myśli. Pierwsza: jestem gorszy, skoro mnie to spotkało. Druga, ta sama co u Asafa: skoro im się wiedzie, na próżno żyję uczciwie. Jezus odpowiada na obie. O Galilejczykach zabitych przez Piłata i o osiemnastu ludziach, na których runęła wieża w Siloam, zapytał, czy byli większymi grzesznikami niż inni, i sam odpowiedział: „Bynajmniej” (). Nieszczęście nie jest więc wyrokiem. Powodzenie nie jest pochwałą, bo Ojciec „sprawia, że jego słońce wschodzi nad złymi i nad dobrymi” ().

Z tego, że komuś się wiedzie, nie wynika też, że jego uczynki są w porządku. Powód, dla którego Bóg czeka, podaje List do Rzymian: „dobroć Boga prowadzi cię do pokuty” (). Asafowi wystarczyło wejść do świątyni i spojrzeć na sprawę z Bożej strony, żeby zrozumieć, „jaki jest ich koniec” (). Wtedy nazwał po imieniu to, co w nim siedziało. Miał gorycz w sercu () i przez nią był przed Bogiem „jak zwierzę” ().

To ta sama gorycz co w ostrzeżeniu przed korzeniem goryczy (), tylko skierowana w górę. Psalm dochodzi potem do zdania, które odpowiada na całą zazdrość: „Kogo innego mam w niebie? I na ziemi oprócz ciebie w nikim innym nie mam upodobania” ().

Przyznać Bogu rację to w Piśmie zwyczajna rzecz. Łukasz pisze o ludziach ochrzczonych przez Jana, którzy „przyznawali słuszność Bogu” (). Jeremiasz od tego zaczyna swój spór: „Sprawiedliwy jesteś, PANIE, choćbym się z tobą spierał” (). Pytać więc wolno, i to głośno. Nie wolno tylko robić z Boga oskarżonego, bo wtedy trafia w nas pytanie, które Bóg zadał Hiobowi: „Czy potępisz mnie, aby usprawiedliwić samego siebie?” (). Tak zwykle działa pretensja do Boga. Żeby moja wersja się zgadzała, ktoś musi być winny, a skoro nie ja, to On.

Na porównywanie się Jezus dał jedną z najkrótszych odpowiedzi w Ewangeliach. Piotr usłyszał, jaką śmiercią umrze, obejrzał się na ucznia, którego Jezus miłował, i zapytał: „Panie, a co z nim?”. Odpowiedź brzmiała: „co tobie do tego? Ty pójdź za mną” (). Cudzego losu nie dostajesz do oceny. Dostajesz własną drogę.

Przebaczyć sobie to przestać płacić drugi raz

Często najtrudniej przebaczyć sobie, bo oskarżony i sędzia to wtedy ta sama osoba i rozprawa nie ma końca. Pomyśl o matce, której syn do końca życia ponosi skutki jej błędów. Nie umiała go wychować albo postąpiła niemądrze i go skrzywdziła, a on za to płaci. Ona wie, co się stało, i nie umie przestać do tego wracać.

Takich historii jest dużo i zwykle zostają w ukryciu. Syn w złości powiedział ojcu coś okropnego i nie zdążył przeprosić, bo tydzień później ojciec zmarł. Mąż zdradził żonę i wie, że to przez niego rozpadła się rodzina. Kobieta przed laty przerwała ciążę i wraca do tego za każdym razem, kiedy widzi dziecko w wieku, w jakim byłoby teraz jej dziecko. Mężczyzna przegrał w zakładach oszczędności całej rodziny. Kierowca na chwilę spojrzał w telefon i ktoś przez to jeździ na wózku. Każda z tych osób zrobiła coś, czego nie da się cofnąć, i wie o tym lepiej niż ktokolwiek inny.

Pismo nie każe im udawać, że nic się nie stało. Paweł nigdy nie zapomniał, kim był. Pilnował szat tych, którzy zabijali Szczepana (). Wywlekał z domów mężczyzn i kobiety i wtrącał do więzienia (), a kiedy skazywano chrześcijan na śmierć, głosował przeciwko nim (). Po każdym takim wyroku zostawała czyjaś rodzina. Po latach nazywa siebie „bluźniercą, prześladowcą i gnębicielem” () i w tym samym zdaniu dopisuje: „ale dostąpiłem miłosierdzia”.

Wiarygodne to słowa i godne całkowitego przyjęcia, że Chrystus Jezus przyszedł na świat, aby zbawić grzeszników, z których ja jestem pierwszy. Lecz dostąpiłem miłosierdzia po to, aby we mnie pierwszym Jezus Chrystus okazał wszelką cierpliwość jako przykład dla tych, którzy mają w niego uwierzyć ku życiu wiecznemu.
1 Tm 1:15-16

Pamiętał to do końca, ale nie żył pod tym ciężarem: „z łaski Boga jestem tym, czym jestem” (). Przebaczyć sobie to pamiętać, co się stało, i przestać się za to karać. Bóg robi tak samo: „twoich grzechów nie wspomnę” (). Nie traci pamięci. Postanawia nie wyciągać sprawy przeciwko tobie.

Nieprzebaczenie sobie wygląda na pokorę, ale kłóci się z krzyżem. PAN „włożył na niego nieprawość nas wszystkich” (). Kto dalej karze siebie, próbuje zdjąć z Jezusa to, co On już zaniósł na drzewo, i zapłacić drugi raz.

List do Hebrajczyków pokazuje, dlaczego to nie ma sensu. W starym przymierzu kapłan codziennie składał te same ofiary, bo żadna z nich nie mogła zgładzić grzechów (). Jezus „złożył jedną ofiarę za grzechy na zawsze” (). Stąd wniosek: „Gdzie zaś jest ich odpuszczenie, tam nie potrzeba już ofiary za grzech” (). Skoro grzechy są odpuszczone, nikt nie musi już nic za nie składać, ani kapłan, ani ty. Wyrzuty wracające co rano, odmawianie sobie radości i przekonanie, że nie ma się już prawa do szczęścia, są taką dodatkową ofiarą. Bóg jej od nikogo nie wymaga.

Przebaczyć sobie znaczy przerzucić swój ciężar na PANA (), tak jak każe Piotr: „Wszystkie wasze troski przerzućcie na niego, gdyż on troszczy się o was” (). Dotyczy to i winy, i dziecka. Ta matka oddaje syna Jezusowi tak, jak kobieta kananejska przyniosła Mu sprawę swojej dręczonej córki (). Dalej go kocha i pomaga mu, a jeśli może coś naprawić albo przeprosić, robi to (). Z miłości, a nie po to, żeby spłacić dług.

Wierzy, że od dnia jej nowego narodzenia za dalszy los syna, za koszty jej błędów i za ich naprawę odpowiada Bóg. Nie wie, jak On to poprowadzi, ale wie, że to już nie leży na niej. Dawid zmieścił to w jednym zdaniu: „PAN dokona wszystkiego za mnie” (). Przebaczenie przychodzi od razu, a skutki potrafią zostać na długo. Widać to w historii Dawida, którą omawiamy w tekście o pokucie.

Co robić z powracającym poczuciem winy

Rozróżnij dwa głosy, bo brzmią podobnie, a prowadzą w przeciwne strony. Przekonanie o grzechu wskazuje konkretną sprawę i prowadzi do Boga. Mówi „to prawda, zmień to”, a smutek, który z tego wychodzi, „przynosi pokutę ku zbawieniu” (). Oskarżenie nie wskazuje sprawy, tylko wydaje wyrok na człowieka: mówi nie „zrobiłeś złą rzecz”, ale „taki właśnie jesteś i nigdy nie będziesz dość dobry”. Z pierwszym da się coś zrobić, bo można przyjść i wyznać. Z drugim nie da się nic zrobić. Ono tylko odciąga od Boga.

Bywa jednak i tak, że problemem nie jest żaden z tych dwóch głosów. Człowiek wie, że Bóg mu przebaczył, ale nie wierzy, że jego kartoteka jest czysta, i dalej nosi pod pachą teczkę ze swoimi sprawami. Pismo mówi jedno i drugie: wina jest zdjęta i sumienie jest oczyszczone ().

Dlatego teraz żadnego potępienia nie ma dla tych, którzy są w Jezusie Chrystusie, którzy nie postępują według ciała, ale według Ducha.
Rz 8:1

Kiedy wraca sprawa dawno wyznana, odpowiedz na nią Bożym zdaniem: „A ich grzechów i nieprawości więcej nie wspomnę” (). Bóg nie mówi tego oględnie. „Jak daleko jest wschód od zachodu, tak daleko oddalił od nas nasze występki” (), a Micheasz dodaje, że wrzucił je „w głębiny morza” (). Nikt tam za nimi nie nurkuje. Oskarżyciel został zrzucony, a bracia zwyciężyli go „przez krew Baranka i przez słowo swego świadectwa” ().

W praktyce: powiedz na głos, co Bóg mówi o tej sprawie, i nie spieraj się z oskarżeniem własnymi słowami. „Jeśli nasze serce nas potępia, Bóg jest większy niż nasze serce” (). A jeśli oskarżenie uderza nie w sprawę, ale w to, kim jesteś, zajrzyj do tekstu o tożsamości w Chrystusie.

Czy to nie jest przyzwolenie na grzech

Paweł sam postawił ten zarzut i sam na niego odpowiedział: „Czy mamy trwać w grzechu, aby łaska obfitowała? Nie daj Boże! My, którzy umarliśmy dla grzechu, jakże możemy jeszcze w nim żyć?” (). Odpowiedź nie brzmi „uważaj, bo stracisz punkty”, tylko „to już nie jesteś ty”.

Łaska nie jest zgodą na stare życie. Jest siłą, która je zmienia. „Objawiła się bowiem łaska Boga, niosąca zbawienie wszystkim ludziom; Pouczająca nas, abyśmy wyrzekłszy się bezbożności i światowych pożądliwości, trzeźwo, sprawiedliwie i pobożnie żyli na tym świecie” (). Kto naprawdę zobaczył krzyż, nie sprawdza, ile mu jeszcze wolno. Ta sprawa ma też drugą połowę: pilnowanie własnego życia nie jest spłacaniem długu, tylko szacunkiem dla daru. Paweł mówi o tym, kiedy wzywa Koryntian, żeby nie przyjmowali łaski Bożej na próżno (). Omawiamy to w części „Łaska przyjęta na próżno” tekstu o wierze.

Jest jeszcze prostszy argument, bez teologii. Wyobraź sobie, że ktoś odepchnął cię spod nadjeżdżającego samochodu i sam pod niego wpadł. Po czymś takim nie da się zostać obojętnym. Paweł opisuje to tak.

Miłość Chrystusa bowiem przymusza nas, jako tych, którzy uznaliśmy, że skoro jeden umarł za wszystkich, to wszyscy umarli. A umarł za wszystkich, aby ci, którzy żyją, już więcej nie żyli dla siebie, lecz dla tego, który za nich umarł i został wskrzeszony.
2 Kor 5:14-15

Wdzięczność nie jest warunkiem zbawienia i nie jest zapłatą. Jest naturalną reakcją człowieka, do którego to dotarło. Dlatego kiedy ktoś mówi, że uwierzył, a w jego życiu nic nawet nie drgnęło, nie pytaj o jego zbawienie, bo o tym rozstrzyga Bóg. Zapytaj, czy on to w ogóle usłyszał.

Wdzięczność jest przy tym najprostszym sprawdzianem, czy wiara stoi na właściwym fundamencie. Wiara oparta na własnym wyniku rodzi rozgoryczenie, niepokój, stres i strach przed odrzuceniem. Przed goryczą Pismo ostrzega szczególnie mocno, bo „korzeń goryczy, wyrastając”, szkodzi nie tylko temu, w kim rośnie (). Wiara oparta na tym, co zrobił Chrystus, daje coś innego, i to jest początek listy owocu Ducha: „miłość, radość, pokój” ().

Stąd bierze się wdzięczność, a wdzięczność wypowiedziana na głos jest już uwielbieniem: „Przez niego więc nieustannie składajmy Bogu ofiarę chwały, to jest owoc warg, które wyznają jego imię” (). Paweł każe być wdzięcznym () i nazywa to wolą Boga: „Za wszystko dziękujcie” (). Dlatego dziękczynienie nie jest dodatkiem dla ludzi w dobrym nastroju, tylko podstawową postawą kogoś, kto wie, co dostał. Czym jest uwielbienie i co ludzie przez nie dostawali, opisujemy w tekście o uwielbieniu w Biblii.

Co dalej

Jeżeli Jezus wykonał już wszystko, a do ciebie należy to przyjąć, to następne pytanie brzmi: „kim teraz jestem”. Odpowiada na nie tekst o tym, kim jesteś w Chrystusie. Jeśli wciąż zastanawiasz się, czy wiara jest twoim wkładem, czy Bożym darem, przeczytaj tekst o wierze. Co robić z wyrokiem, który już zapadł, opisujemy w tekście o autorytecie wierzącego, a jak wygląda zwykły tydzień ucznia, w tekście o uczniach Jezusa.

Jeśli jeszcze nie zrobiłeś pierwszego kroku, wróć do artykułu o ewangelii i zacznij od niego, a potem przeczytaj o chrzcie wodnym. Możesz też po prostu do nas napisać.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Jezus musiał umrzeć na krzyżu?

Bo Bóg jest sprawiedliwy i nie może po prostu udawać, że grzechu nie było. Sprawiedliwy sędzia nie daruje kary tylko dlatego, że oskarżony ładnie prosi. Bóg rozwiązał to inaczej: sam poniósł koszt. „Chrystus raz za grzechy cierpiał, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby nas przyprowadzić do Boga” (). Krzyż pokazuje naraz dwie rzeczy, których nie da się pokazać osobno: jak poważny jest grzech i jak daleko posuwa się Boża miłość (). Bez przelania krwi nie ma przebaczenia ().

Jak działa krzyż? Zastępstwo karne i inne ujęcia

Nowy Testament opisuje krzyż kilkoma obrazami naraz i żaden sam nie wyczerpuje sprawy. Zastępstwo: Chrystus poniósł karę zamiast nas (; ). Odkupienie: wykupił nas z niewoli za cenę własnej krwi (). Przebłaganie: odwrócił słuszny gniew (). Zwycięstwo: rozbroił moce (). Pojednanie: przywrócił relację (). Przykład: pokazał, czym jest miłość. Kto bierze jeden obraz i wyrzuca resztę, zwykle traci coś ważnego. Zastępstwo jest w tym zestawie podstawą. Bez niego reszta wisi w powietrzu.

Czy zbawienie można sobie zasłużyć dobrymi uczynkami?

Nie. „Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie jest z was, jest to dar Boga. Nie z uczynków, aby nikt się nie chlubił” (). Problemem nie jest to, że dobre uczynki są złe, tylko to, że nie spłacają długu, który już istnieje. Kierowca, który przez rok jeździ bez mandatu, nie wymazuje w ten sposób wypadku sprzed roku. Uczynki mają w Biblii swoje miejsce, tylko przychodzą potem: „stworzeni w Chrystusie Jezusie do dobrych uczynków” (). Najpierw dar, potem owoc.

Tania łaska. Czy z łaski robi się przyzwolenie na grzech?

Określenie „tania łaska” znaczy przebaczenie bez pokuty i łaskę bez pójścia za Jezusem. Sam zarzut jest bardzo stary: Paweł postawił go sobie i odpowiedział „Nie daj Boże!” (). Łaska nie obniża poprzeczki. Jest siłą, która zmienia życie, bo uczy wyrzekać się bezbożności (). Kto pyta, ile mu jeszcze wolno, zwykle nie zobaczył, co się stało na krzyżu. Całą odpowiedź, razem z tym, że pilnowanie życia nie jest spłatą długu, znajdziesz wyżej, w sekcji „Czy to nie jest przyzwolenie na grzech”.

Czy muszę jeszcze coś dopłacić: post, ofiarę, pokutę?

Nie ma czego dopłacać. Kapłan w świątyni codziennie składał te same ofiary, a one nigdy nie mogły zgładzić grzechów (). Jezus „złożył jedną ofiarę za grzechy na zawsze” i zasiadł po prawicy Boga (). Rachunek jest więc zamknięty: „Gdzie zaś jest ich odpuszczenie, tam nie potrzeba już ofiary za grzech” (). Post, jałmużna i wyrzeczenia są w Biblii obecne i mają sens, ale jako odpowiedź na przebaczenie, nie jako rata. Kiedy zamieniamy je w spłatę, wracamy do systemu, z którego Chrystus nas wyprowadził (). Sprawdzian jest prosty: jeśli robisz coś po to, żeby Bóg cię wreszcie przyjął, to jest dopłata. Jeśli robisz to, bo już cię przyjął, to jest owoc.

Co robić, gdy wraca poczucie winy za wyznane grzechy?

Najpierw sprawdź, czy wraca wina, czy tylko wspomnienie. Jeśli sprawa jest wyznana, Bóg mówi o niej jedno: „A ich grzechów i nieprawości więcej nie wspomnę” (). Nie wyznawaj jej drugi raz, jakby pierwszy się nie liczył. Podziękuj na głos za przebaczenie i wróć do tego, co robiłeś. Jeśli wyrzut uderza nie w konkretny czyn, tylko w ciebie jako człowieka, nie pochodzi od Ducha Świętego, bo dla tych, którzy są w Chrystusie, „żadnego potępienia nie ma” (). Czym przekonanie o grzechu różni się od oskarżenia, omawia sekcja o powracającym poczuciu winy, a co zrobić, kiedy nie umiesz przebaczyć sobie, sekcja o przebaczeniu sobie.

Msza jako ofiara a jednorazowa ofiara Chrystusa

List do Hebrajczyków podkreśla, że ofiara Chrystusa była jednorazowa i skuteczna: „Uczynił to bowiem raz, ofiarując samego siebie” (). W innym miejscu czytamy: „Jedną bowiem ofiarą uczynił doskonałymi na zawsze tych, którzy są uświęceni” (). Dlatego Chrystus usiadł, zamiast wracać do ołtarza (). Wieczerzę Pańską traktujemy jako pamiątkę i prawdziwe spotkanie z Panem przy stole, do którego On zaprasza, a nie jako powtórzenie ofiary. To jest jedna z głównych różnic między nami a Kościołem rzymskokatolickim i nie chcemy jej zamazywać ani przedstawiać w karykaturze.

Czy Biblia mówi o czyśćcu?

Nie znajdujemy w Piśmie nauki o czyśćcu. Tekst, który przytacza się tu najczęściej, , mówi o ogniu, który próbuje dzieło wierzącego, a nie o oczyszczaniu jego duszy: człowiek „będzie zbawiony, tak jednak, jak przez ogień”. List do Hebrajczyków stawia sprawę inaczej: „ludziom raz umrzeć, a potem sąd” (). Jeśli ofiara Chrystusa czyni doskonałymi „na zawsze” (), to nie zostaje reszta do odpokutowania po śmierci. Rozumiemy, skąd bierze się ta nadzieja, ale opieramy pewność na dziele Chrystusa, nie na dodatkowym etapie.

Czym są odpusty i skąd się wzięły?

Odpust to w nauce rzymskokatolickiej darowanie kary doczesnej za grzechy już odpuszczone. Praktyka rozwinęła się w średniowieczu i to właśnie handel odpustami wywołał spór, od którego zaczęła się reformacja. Nasz sprzeciw wobec odpustów jest teologiczny, nie historyczny: Pismo nie zna kary doczesnej, która zostaje po przebaczeniu. W starym przymierzu ofiary powtarzano codziennie, bo żadna nie gładziła grzechów, a Jezus złożył jedną na zawsze (). Dlatego List do Hebrajczyków mówi: „Gdzie zaś jest ich odpuszczenie, tam nie potrzeba już ofiary za grzech” (). Przebaczenie w Nowym Testamencie jest pełne i darmowe (), a jego jedynym źródłem jest krew Chrystusa.

Czy wolno modlić się do świętych i do zmarłych?

Modlimy się do Boga przez Jezusa i tylko tak, bo „jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus” (). Nowy Testament nie zna modlitwy kierowanej do zmarłych ani prośby o ich wstawiennictwo. Zna za to Chrystusa, który „zawsze żyje, aby wstawiać się za nimi” (), i modlitwę żywych za siebie nawzajem (). Wierzących, którzy odeszli, wspominamy z wdzięcznością i uczymy się na ich przykładzie (). To co innego niż zwracanie się do nich.

Czy Jezus umarł duchowo i cierpiał w piekle?

Nie uczymy tego i uważamy to za poważny błąd, choć ten pogląd krąży w części środowisk charyzmatycznych. Ewangelie mówią, że Jezus umarł fizycznie i oddał ducha Ojcu: „Ojcze, w twoje ręce powierzam mego ducha” (), a łotrowi obiecał raj tego samego dnia (). Ofiara została złożona na krzyżu i tam padło „Wykonało się” (). Gdyby dzieło dokonywało się dopiero po śmierci, w piekle, słowo z krzyża byłoby nieprawdziwe. Zbawia krzyż i zmartwychwstanie, nie domniemane cierpienie po śmierci.

Czy karanie niewinnego zamiast winnego jest sprawiedliwe?

Niesprawiedliwe byłoby ukaranie przypadkowego człowieka z ulicy. Jezus nie był jednak stroną trzecią. To sam Bóg wziął na siebie koszt: „Bóg bowiem był w Chrystusie, jednając świat z samym sobą” (). Jezus zrobił to też dobrowolnie: „Nikt mi go nie odbiera, ale ja oddaję je sam z siebie” (). Zastępstwo nie jest prawu obce: ktoś może spłacić cudzy dług, jeśli sam się na to zdecyduje i ma czym.

Czym jest grzech przeciw Duchowi Świętemu?

Jezus mówi o nim w konkretnej sytuacji: faryzeusze przypisali Jego dzieła Belzebubowi, choć na oczach świadków działał przez Niego Duch Święty (). To nie jest jednorazowe brzydkie słowo ani grzech popełniony w chwili słabości, tylko trwałe, świadome nazywanie Bożego działania diabelskim, aż do zamknięcia się na jedyne wyjście. Kto martwi się, że popełnił ten grzech, nie popełnił go: niepokój o grzech i pragnienie powrotu do Boga to już praca Ducha, a kto Ducha odrzucił, tego pragnienia nie ma. Jezus mówi: „tego, który przyjdzie do mnie, nie wyrzucę precz” (). Więcej o pewności zbawienia piszemy w tekście o tym, kim jesteś w Chrystusie.

Dlaczego Biblia tak dużo mówi o krwi?

Bo w Piśmie krew oznacza życie, a nie makabrę: „Życie wszelkiego ciała bowiem jest we krwi. Ja dałem ją wam na ołtarz dla dokonywania przebłagania za wasze dusze” (). Ofiara ze zwierzęcia była obrazem: życie za życie. Kiedy Nowy Testament mówi o krwi Chrystusa, mówi o oddanym życiu i o cenie, jaką miało odkupienie (; ). Dlatego „bez przelania krwi nie ma przebaczenia grzechów” (). Krew Baranka jest też tym, czym wierzący zwyciężają oskarżyciela ().

Czym jest turbołaska?

Tak w polskich kościołach mówi się o źle zrozumianej łasce. Człowiek wie, że Jezus za niego umarł, powtarza to, a jego życie wikła się w zło i nic w nim nie drga. Nie ma w tym pokory, uniżenia, bojaźni Bożej ani zmiany myślenia. Juda pisze o ludziach, którzy „łaskę naszego Boga zamieniają na rozpustę” (). Paweł przypomina, że łaska jest „pouczająca nas, abyśmy wyrzekłszy się bezbożności i światowych pożądliwości, trzeźwo, sprawiedliwie i pobożnie żyli” (). Nie jest to więc zarzut, że łaski jest za dużo. Taki człowiek nie przyjął jej tak, jak Bóg ją daje, bo Bóg „pokornym daje łaskę” (). Potrzebuje ewangelii, a nie wyroku. Zobacz też odpowiedź o taniej łasce, wyżej na tej stronie.

Czy chrześcijanin ma dziś zachowywać Prawo Mojżeszowe?

Nie jako drogę do Boga, bo nigdy nią nie było: „prawo było naszym pedagogiem do Chrystusa” (). Paweł dodaje: „Końcem bowiem prawa jest Chrystus ku sprawiedliwości każdego, kto wierzy” (). Jezus nie unieważnił Prawa: „Nie przyszedłem znieść, ale wypełnić” (). Zostaje więc jako opis tego, co Bóg nazywa dobrem i grzechem, i po to je czytamy. Wierzącego prowadzi już nie przepis, ale Duch Święty i miłość: „wypełnieniem prawa jest miłość” (). Kto próbuje zasłużyć na zbawienie przepisami, wraca pod przekleństwo, z którego Chrystus nas wykupił ().

#dzieło krzyża #dlaczego Jezus musiał umrzeć #zbawienie w Jezusie Chrystusie #ewangelia

Historia zmian

4 paź 2026Dopisane, że przy krzywdzie nie trzeba iść do sądu.
1 paź 2026Nowy wstęp, poprawione nieścisłości, mniej zapowiedzi i wyliczeń.
30 wrz 2026Prostszy wstęp, dokładniej o słowie „wykonało się” i o darach Ducha, redakcja całego tekstu i odpowiedzi.
26 wrz 2026Przykłady z życia przy przebaczeniu, jaśniej o pełni i o ofierze za grzech.
24 wrz 2026Redakcja, poprawione nieścisłości i cytaty.
23 wrz 2026Nowa sekcja o przebaczeniu innym, Bogu i sobie.
17 wrz 2026Dopisane, że krzyż obejmuje też chorobę.
12 wrz 2026Duża rozbudowa: przebaczenie, obietnice, dlaczego krzyż.
10 wrz 2026Nowe sekcje o przyjęciu łaski i o Prawie.
26 sie 2026Dopisane greckie słowa i owoc Ducha.
22 sie 2026Wyjaśnione podstawowe pojęcia.

Pobierz PDF